Hadeeth Cards
Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way
All
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که گفت: اهل کتاب، تورات را به عبری می‌خواندند و آن را به عربی برای مسلمانان تفسیر می‌کردند، پس رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «لَا تُصَدِّقُوا أَهْلَ الْكِتَابِ وَلَا تُكَذِّبُوهُمْ، وَقُولُوا: {آمَنَّا بِاللهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْنَا} [البقرة: 136]»: «اهل کتاب را نه تصدیق کنید و نه تکذیب نمایید و بگویید: {به الله ایمان آوردیم و آنچه بر ما نازل شده است} [بقره: ۱۳۶]».
به روایت بخاری
پیامبر صلی الله علیه وسلم امتش را نسبت به فریفته شدن به آنچه اهل کتاب از کتاب‌های خود روایت می‌کنند هشدار داده است، زیرا یهودیان در دوران پیامبر صلی الله علیه وسلم تورات را به زبان عبری که زبان یهودیان است، می‌خواندند و آن را به عربی تفسیر می‌کردند، بنابراین پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: اهل کتاب را نه تایید کنید و نه تکذیب؛ و این دربارهٔ چیزی است که راست و دروغش مشخص نیست؛ زیرا الله ما را امر نموده تا به قرآنی که بر ما نازل شده و به کتاب‌هایی که بر آنها نازل شده ایمان بیاوریم، اما اگر در شریعت ما چیزی نیامده باشد که درست و نادرست حکایت‌های آنان از کتاب‌های‌شان را مشخص کرده باشد، راهی برای تشخیص صحت و سقم آنها نداریم. بنابراین، توقف می‌کنیم، نه آنها را تصدیق می‌کنیم تا مبادا شریک در آنچه که از آن تحریف کرده‌اند باشیم، و نه آنها را تکذیب می‌کنیم، زیرا شاید درست باشد و در نتیجه منکر چیزی شویم که به ایمان آوردن به آن امر شده‌ایم. و پیامبر صلی الله علیه وسلم ما را امر نموده که بگوییم: {آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَمَا أُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ} (ما به الله ایمان آوردهایم و به آنچه بر ما نازل شده است و به آنچه که بر ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و نوادگان [یعقوب] نازل گردید و [همچنین] به آنچه که به موسی و عیسی داده شده است و به آنچه که به پیامبران [دیگر] از طرف پروردگارشان داده شده است؛ [آری به همۀ آنان ایمان می‌آوریم] و میان هیچیک از ایشان تفاوت نمی‌گذاریم و ما [همگی] تسلیمِ الله هستیم). [بقره: ۱۳۶].
از ابن عباس رضی الله عنهما روایت است که گفت: پیامبر صلی الله علیه وسلم محل جدایی سوره‌ها از هم را نمی‌دانست تا آنکه {بسم الله الرحمن الرحیم} بر ایشان نازل شد.
به روایت ابوداوود
ابن عباس رضی الله عنهما بیان می‌دارد که سوره‌های قرآن کریم بر پیامبر صلی الله علیه وسلم نازل می‌شد و فاصلهٔ بین سوره‌ها و پایان آنها را نمی‌دانست تا آنکه «بسم الله الرحمن الرحیم» بر ایشان نازل شد و به این ترتیب می‌دانست که سورهٔ قبل پایان یافته و آن آغاز سورهٔ جدید است.
از عبدالله بن عمرو رضی الله عنهما روایت است که گفت: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «يقالُ لصاحبِ القرآن: اقرَأ وارتَقِ، ورتِّل كما كُنْتَ ترتِّل في الدُنيا، فإن منزِلَكَ عندَ آخرِ آية تقرؤها»: «به کسی که همواره قرآن تلاوت نموده و به آن عمل می‌کند گفته می‌شود: بخوان و بالا برو و به ترتیل بخوان چنان که در دنیا به ترتیل می‌خواندی، زیرا جایگاه تو نزد آخرین آیه‌ای است که می‌خوانی».
به روایت ابوداوود و ترمذی و نسائی در «السنن الکبری» و احمد
پیامبر صلی الله علیه وسلم بیان داشته که هرگاه قاری قرآن که به آن عمل می‌کرده و به تلاوت و حفظ آن پای‌بند بوده وارد بهشت شود، به او گفته می‌شود: قرآن را بخوان و با خواندن آن در درجات بهشت بالا برو و به ترتیل و شمرده شمرده بخوان چنانکه در دنیا با تأنی و آرامش می‌خواندی، زیرا جایگاه تو نزد آخرین آیه‌ای است که می‌خوانی.
از ابوعبدالرحمن سُلَمی رحمه الله روایت است که گفت: کسانی از اصحاب پیامبر صلی الله علیه وسلم که به ما قرآن یاد میدادند برای ما روایت کردند که آنان ده آیه از رسول الله صلی الله علیه وسلم دریافت می‌کردند و ده آیهٔ بعدی را فرا نمی‌گرفتند تا آنکه علم و عمل این ده آیه را یاد بگیرند. آنان گفتند: پس علم و عمل را [با هم] آموختیم.
به روایت احمد
صحابه رضی الله عنهم ده آیه قرآن را از رسول الله صلی الله علیه وسلم فرا می‌گرفتند و پس از آن به سراغ آیات بعدی نمی‌رفتند تا آنکه علم این ده آیه را بیاموزند و به آن عمل کنند، درنتیجه علم و عمل را با هم یاد گرفتند.
از اُبَی بن کَعب رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «يَا أَبَا الْمُنْذِرِ، أَتَدْرِي أَيُّ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللهِ مَعَكَ أَعْظَمُ؟»: «ای ابامنُذِر، آیا می‌دانی کدامین آیه‌ای که از قرآن با خود داری، بزرگ‌تر است؟» گفتم: الله و رسول او آگاه‌ترند. فرمود: «يَا أَبَا الْمُنْذِرِ، أَتَدْرِي أَيُّ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللهِ مَعَكَ أَعْظَمُ؟» : «ای ابامنذر، آیا می‌دانی کدامین آیه‌ای که از قرآن با خود داری، بزرگ‌تر است؟» گفتم: {اللهُ لا إِلَهَ إِلا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ} [بقره: ۲۵۵]. پس بر سینه‌ام زد و فرمود: «وَاللهِ لِيَهْنِكَ الْعِلْمُ، أَبَا الْمُنْذِرِ»: «به الله سوگند، علم گوارایت باد ای ابامُنذِر».
به روایت مسلم
پیامبر صلی الله علیه وسلم از اُبَی بن کعب دربارهٔ بزرگ‌ترین آیه در کتاب الله پرسید که ایشان در پاسخ تردید کرد، سپس گفت: آن آیة الکرسی است یعنی: {اللهُ لا إِلَهَ إِلا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ}. پس پیامبر صلی الله علیه وسلم نیز ایشان را تایید کرد و با اشاره به اینکه سینهٔ او پر از علم و حکمت است، بر سینه‌اش زد و برای او دعا نمود که با این علم سعادتمند شود و برایش آسان گردد.
از عایشه رضی الله عنها روایت است که فرمود: هر شب که پیامبر صلی الله علیه وسلم به بسترش می‌آمد کف دستانش را جمع می‌کرد سپس در آن می‌دمید و در آنها سورهٔ {قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ} و {قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ} و {قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ} را می‌خواند و سپس با آن هرجا از بدنش را که می‌توانست مسح می‌کرد؛ از سر و چهره و جلوی بدنش آغاز می‌کرد؛ و این کار را سه بار انجام می‌داد.
به روایت بخاری
روش پیامبر صلی الله علیه وسلم این بود که هرگاه برای خواب به رختخواب می‌رفت، دو کف دست خود را جمع کرده و همانند کسی که قصد دعا دارد، بالا می‌برد و در آنها همراه با کمی آب دهان می‌دمید و سه سورهٔ {قل هو الله أحد} و {قل أعوذ برب الفلق} و {قل أعوذ برب الناس} را می‌خواند، سپس با کف دستانش جاهایی از بدنش را که می‌توانست مسح می‌کرد؛ از سر و صورت و بخش جلوی بدن شروع می‌کرد و این کار را سه بار تکرار می‌کرد.
از عَدی بن حاتِم روایت است که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: «الْيَهُودُ مَغْضُوبٌ عَلَيْهِمْ، وَالنَّصَارَى ضُلَّالٌ»: «یهودیان، مغضوب علیهم و نصرانیان، گمراهان هستند».
به روایت ترمذی
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر می‌دهد که یهودیان قومی هستند که الله بر آنان خشم گرفته است، زیرا حق را شناختند و بدان عمل نکردند. و نصرانیان قومی گمراه هستند؛ زیرا بدون علم عمل کرده‌اند.
از عایشه رضی الله عنها روایت است که گفت: رسول الله صلی الله علیه وسلم این آیه را تلاوت کرد که: {هُوَ الَّذي أَنزَلَ عَلَيكَ الكِتابَ مِنهُ آياتٌ مُحكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الكِتابِ وَأُخَرُ مُتَشابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذينَ في قُلوبِهِم زَيغٌ فَيَتَّبِعونَ ما تَشابَهَ مِنهُ ابتِغاءَ الفِتنَةِ وَابتِغاءَ تَأويلِهِ وَما يَعلَمُ تَأويلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَالرّاسِخونَ فِي العِلمِ يَقولونَ آمَنّا بِهِ كُلٌّ مِن عِندِ رَبِّنا وَما يَذَّكَّرُ إِلّا أُولُو الأَلبابِ} [آل عمران: ٧] (اوست که کتاب (قرآن) را بر تو نازل کرد. بخشی از آن، آیات محکم [صریح و روشن] است که آنها اساسِ کتابند و [بخشی] دیگر متشابهات است [که تأویل‌پذیرند]؛ اما کسانی که در دلهایشان انحراف است، برای فتنه‌جویی [و گمراه کردن مردم] و به خاطرِ تأویل آن [به دلخواه خود،] از متشابهِ آن پیروی می‌کنند؛ حال آنکه تأویلش را [کسی] جز الله نمی‌داند؛ و راسخان در علم (علمای دین) می‌گویند: ما به همۀ آن [آیات ـ چه محکم و چه متشابه] ایمان آوردیم؛ همه از طرف پروردگارِ ماست؛ و جز خردمندان کسی پند نمی‌گیرد) رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «فَإِذَا رَأَيْتِ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ فَأُولَئِكَ الَّذِينَ سَمَّى اللهُ، فَاحْذَرُوهُمْ»: «هرگاه کسانی را دیدید که پی‌گیر متشابه آن هستند، آنان همان کسانی هستند که الله از آنان نام برده، پس از آنان برحذر باشید».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
رسول الله صلی الله علیه وسلم این آیه را تلاوت کردند: {هُوَ الَّذي أَنزَلَ عَلَيكَ الكِتابَ مِنهُ آياتٌ مُحكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الكِتابِ وَأُخَرُ مُتَشابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذينَ في قُلوبِهِم زَيغٌ فَيَتَّبِعونَ ما تَشابَهَ مِنهُ ابتِغاءَ الفِتنَةِ وَابتِغاءَ تَأويلِهِ وَما يَعلَمُ تَأويلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَالرّاسِخونَ فِي العِلمِ يَقولونَ آمَنّا بِهِ كُلٌّ مِن عِندِ رَبِّنا وَما يَذَّكَّرُ إِلّا أُولُو الأَلبابِ} [آل عمران: ٧] (اوست که کتاب (قرآن) را بر تو نازل کرد. بخشی از آن، آیات محکم [صریح و روشن] است که آنها اساسِ کتابند و [بخشی] دیگر متشابهات است [که تأویل‌پذیرند]؛ اما کسانی که در دلهایشان انحراف است، برای فتنه‌جویی [و گمراه کردن مردم] و به خاطرِ تأویل آن [به دلخواه خود] از متشابهِ آن پیروی می‌کنند؛ حال آنکه تأویلش را [کسی] جز الله نمی‌داند؛ و راسخان در علم (علمای دین) می‌گویند: ما به همۀ آن [آیات ـ چه محکم و چه متشابه] ایمان آوردیم؛ همه از طرف پروردگارِ ماست؛ و جز خردمندان کسی پند نمی‌گیرد). در این آیه الله تعالی خبر داده که او قرآن را بر پیامبر نازل کرده است که بخشی از آن آیاتی است با دلالت واضح و احکام مشخص که ابهامی در آنها نیست؛ و این آیات اصل کتاب و مرجع آن است و در اختلافت مرجع هستند؛ و بخشی از آن آیاتی است که احتمال چند معنا دارد و معنایش برای برخی از مردم پوشیده است یا ممکن است گمان کنند که میان آن و آیات دیگر تعارض است. سپس الله عزوجل به بیان تعامل مردم با این آیات می‌پردازد: کسانی که در دلهایشان انحراف از حق است، محکم را رها می‌کنند و به متشابه روی می‌آورند که معنای محتمل دارد و هدف‌شان از آن طرح شبهه و گمراه ساختن مردم است و می‌خواهند آن را بر حسب هوای نفس خود تاویل کنند. اما آنها که در علم راسخ هستند این متشابه را می‌شناسند و آن را به محکم برمی‌گردانند و به آن ایمان دارند و می‌دانند که از سوی الله سبحانه و تعالی است و ممکن نیست که پوشیدگی یا تعارض در آن باشد اما کسی از این موضوع پند نمی‌گیرد مگر صاحبان عقل سلیم. سپس پیامبر صلی الله علیه وسلم خطاب به ام المؤمنین عایشه رضی الله عنها فرمودند که اگر کسانی را دید که پی‌گیر و پیرو متشابه هستند آنان همین کسانی هستند که الله در این کلامش از آنان نام برده است: {فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ} (اما کسانی که در دلهایشان انحراف است) پس از آنان برحذر باشید و به سخن‌شان گوش ندهید.
از ابن عباس ـ رضی الله عنهما ـ روایت است که: مردمی از اهل شرک که در قتل و زنا زیاده‌روی کرده بودند نزد محمد ـ صلی الله علیه وسلم ـ آمدند و گفتند: آنچه تو می‌گویی و به آن فرا می‌خوانی قطعا نیکوست، ای کاش به ما خبر دهی که آنچه ما انجام داده‌ایم کفاره‌ای دارد، پس این آیه نازل شد: {وَالَّذينَ لا يَدعونَ مَعَ اللَّهِ إِلهًا آخَرَ وَلا يَقتُلونَ النَّفسَ الَّتي حَرَّمَ اللَّهُ إِلّا بِالحَقِّ وَلا يَزنونَ وَمَن يَفعَل ذلِكَ يَلقَ أَثامًا} [الفرقان: ۶۸] (و کسانی که معبود دیگری با الله نمی‌خوانند و کسی که الله [کشتنش را] حرام کرده است، جز به‌حق نمی‌کشند و زنا نمی‌کنند؛ و هرکس این [گناهان] را مرتکب شود، کیفرِ گناه [خویش] را می‌بیند) و این آیه نازل شد: {قُل يا عِبادِيَ الَّذينَ أَسرَفوا عَلى أَنفُسِهِم لا تَقنَطوا مِن رَحمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغفِرُ الذُّنوبَ جَميعًا إِنَّهُ هُوَ الغَفورُ الرَّحيمُ} [الزمر: ۵۳] {[ای پیامبر،] به بندگانم که [در ارتکاب شرک و گناه] زیاده‌روی کرده‌اند، بگو: از رحمت الهی مأیوس نباشید؛ چرا که [اگر توبه کنید،] الله همۀ گناهان‌تان را می‌بخشد. به راستی که او تعالی بسیار آمرزنده‌ی مهربان است).
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
مردانی از مشرکان نزد پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ آمدند درحالی‌که مرتکب قتل و زنای زیادی شده بودند، پس به پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ گفتند: آنچه تو به سوی آن دعوت می‌دهی یعنی اسلام و آموزه‌های آن، چیز خوبی است، اما حال و وضع ما که مرتکب شرک و کبائر شده‌ایم چگونه است، آیا برای آن کفاره‌ای وجود دارد؟ پس این دو آیه نازل شد که الله متعال توبهٔ مردم را با وجود زیاد و بزرگ بودن گناهان می‌پذیرد و اگر چنین نبود به کفر و طغیان‌شان ادامه میدادند و وارد این دین نمی‌شدند.
