Hadeeth Cards
Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way
All
از عُقبة بن عامر رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت: گفتم: یا رسول الله، [راه] نجات چیست؟ فرمود: «امْلِكْ عَلَيْكَ لِسَانَكَ، وَلْيَسَعْكَ بَيْتُكَ، وَابْكِ عَلَى خَطِيئَتِكَ»: «زبانت را نگه‌دار و [خلوت و عبادت در] خانه‌ات را بر خود لازم بگير و بر گناهت گریه کن».
به روایت ترمذی و احمد
عُقبة بن عامر رضی الله عنه دربارهٔ اسباب نجات مؤمن در دنیا و آخرت از پیامبر صلیاللهعلیهوسلم سؤال می‌کند که رسول الله صلیاللهعلیهوسلم می‌فرماید: باید سه مسئله را رعایت کنید: نخست: زبانت را از آنچه خیری در آن نیست و از هر سخن بدی نگه‌دار و حفظ کن و چیزی جز سخن خوب و نیک نگو. دوم: در خانه بمان تا در خلوت، الله را عبادت کنی و به طاعت الله عزوجل مشغول باش و با ماندن در خانه از فتنه‌ها دور بمان. سوم: برای گناهانی که مرتکب شده‌ای گریه کن و پشیمان باش و توبه کن.
از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که: عرب بادیه‌نشینی نزد پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ آمد و گفت: مرا به کاری راهنمایی کن که چون انجامش دهم، به بهشت داخل شوم. فرمود: «تَعْبُدُ اللَّهَ لاَ تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا، وَتُقِيمُ الصَّلاَةَ المَكْتُوبَةَ، وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ المَفْرُوضَةَ، وَتَصُومُ رَمَضَانَ»: «الله را عبادت کن و چیزی را با او شریک نکن و نماز فرض را ادا کن و زکات فرض را بپرداز و رمضان را روزه بگیر» وی گفت: قسم به آنکه جانم به دست اوست چیزی بر این نمی‌افزایم؛ و چون برگشت و رفت، پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: «مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الجَنَّةِ، فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا»: «کسی که دوست دارد به مردی از اهل بهشت بنگرد، باید به این (فرد) بنگرد».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
مردی از اهل بادیه نزد پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ آمد تا او را به کاری راهنمایی کند که وی را وارد بهشت نماید، پس پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ به او چنین پاسخ داد که وارد شدن به بهشت و نجات از دوزخ وابسته به ادای ارکان اسلام است؛ از جمله عبادت الله به یگانگی و شرک نیاوردن به او؛ و برپا داشتن نمازهای پنج‌گانه‌ای که الله در هر شبانه‌روز بر بندگانش واجب کرده است. و پرداختن زکات مال که الله بر تو واجب کرده است و دادن آن به مستحقانش. و حفاظت از روزهٔ ماه رمضان در وقت آن. آن مرد گفت: قسم به آنکه جانم به دست اوست، بر اعمال فرضی که از تو شنیدم هیچ طاعت دیگری نمی‌افزایم و از آن چیزی نمی‌کاهم. و چون آن مرد بازگشت، پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: کسی که دوست دارد به مردی از اهل بهشت نگاه کند، این اعرابی را ببیند.
از سهل بن سعد ساعدی رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «لَوْ كَانَت الدُّنْيَا تَعْدِلُ عِنْدَ اللَّه جَنَاحَ بَعُوضَةٍ، مَا سَقَى كَافراً منْها شَرْبَةَ مَاءٍ»: «اگر دنيا نزد الله به اندازه ی بال پشه ای ارزش می داشت، به هيچ کافری يک جرعه آب هم در دنيا نمی داد».
به روایت ترمذی
این حدیث بیانگر خواری و زبونی دنیا می باشد که هیچ بها و ارزشی ندارد؛ و اگر کمترین ارزشی نزد الله می داشت، به هيچ کافری يک جرعه آب هم در دنيا نمی داد، چه برسد به اینکه از آن لذت برده و در آن خوش بگذراند؛ دنیا نزد الله متعال بسیار بی ارزش است بر خلاف آخرت که سرای نعمت های همیشگی برای اهل ایمان است و کفار در آن سهمی ندارند. بنابراین اهل ایمان باید حقیقت این دنیا را درک کنند و تمایلی به آن نشان ندهند و با آن خو نگیرند که دنیا سرای گذر است نه سرای ماندگار. لذا از آن چنان استفاده کنند که به سود آخرت شان باشد؛ آخرتی که همیشگی هست و ماندگار و پایدار. الله متعال می فرماید: «وَمَا أُوتِيتُم مِّن شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَزِينَتُهَا وَمَا عِندَ اللَّهِ خَيْرٌ وَأَبْقَى أَفَلَا تَعْقِلُونَ - أَفَمَن وَعَدْنَاهُ وَعْداً حَسَناً فَهُوَ لَاقِيهِ كَمَن مَّتَّعْنَاهُ مَتَاعَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ثُمَّ هُوَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنَ الْمُحْضَرِينَ» [القصص: 60-61] «و آنچه به شما داده شده است، بهره[ی گذرا] و زینتِ زندگی دنیاست؛ و آنچه نزد الله است، بهتر و پایدارتر است. آیا نمی اندیشید؟ آیا کسی که به او وعده ی نیکو داده ایم و به آن خواهد رسید، همچون کسی است که او را از بهره ی زندگی دنیا برخوردار ساخته ایم و روز قیامت از [جمله] احضارشدگان [در آتش دوزخ] است؟».
از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «رَغِمَ أَنْفُ، ثُمَّ رَغِمَ أَنْفُ، ثُمَّ رَغِمَ أَنْفُ»: «بینی‌اش به خاک مالیده باد، سپس بینی‌اش به خاک مالیده باد، سپس بینی‌اش به خاک مالیده باد». گفتند: چه کسی ای رسول خدا؟ فرمود: «مَنْ أَدْرَكَ أَبَوَيْهِ عِنْدَ الْكِبَرِ، أَحَدَهُمَا أَوْ كِلَيْهِمَا فَلَمْ يَدْخُلِ الْجَنَّةَ»: «آنکه والدینش یا یکی از آن دو را به هنگام پیری درک کند، سپس [به سبب نیکی به آنان] بهشتی نشود».
به روایت مسلم
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ دعای ذلت و خواری می‌کند تا جایی که گویا بینی او را در خاک قرار دادند و این را سه بار تکرار می‌کند؛ پس پرسیده می‌شود: ای رسول خدا، این کسی که علیه او دعا کردید کیست؟ پس پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: کسی که پدر و مادرش - هر دو یا یکی از آنها - را در هنگام پیری درک نماید و آن دو سبب بهشتی شدن او نشوند؛ یعنی به سبب نیکی نکردن در حق آنان یا نافرمانی و اذیت و آزارشان.
از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت: رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ در مسیر مکه حرکت می‌کرد که از کنار کوهی به نام جُمدان گذشت، پس فرمود: «سِيرُوا هَذَا جُمْدَانُ، سَبَقَ الْمُفَرِّدُونَ»: «حرکت کنید، این جُمدان است، مُفَرِّدان پیشی جستند». گفتند: یا رسول الله، مُفَرِّدان چه کسانی هستند؟ فرمود: «الذَّاكِرُونَ اللهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتُ»: «مردان و زنانی که بسیار الله را یاد می‌کنند».
به روایت مسلم
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ منزلت کسانی را بیان می‌کند که ذکر خدا را زیاد می‌گویند؛ و اینکه آنان در کسب درجات والا در بهشت، از دیگران سبقت گرفته و جدا افتاده‌اند و آنان را به کوه جُمدان تشبیه می‌کند که از دیگر کوه‌ها جدا افتاده است.
از ابن عباس رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «عَيْنَانِ لا تَمسُّهُمَا النَّارُ: عَيْنٌ بَكَتْ مِنْ خَشْيَةِ اللهِ، وَعَيْنٌ بَاتَتْ تَحْرُسُ في سَبيلِ اللهِ»: «آتش دوزخ دو چشم را لمس نمی کند: چشمی که از خوف و خشيت الله بگريد؛ و چشمی که برای نگهبانی در راه الله بيدار بماند».
به روایت ترمذی
آتش دوزخ چشمی را که از ترس الله متعال گریسته، لمس نمی کند؛ زمانی که انسان عظمت و بزرگی الله متعال و قدرت لا یتناهی او نسبت به بندگانش را یادآور شده و به حال و وضع و کوتاهی خود در حق الله متعال می نگرد، به امید رحمتش و جهت ترس از مجازات و خشمش می گرید؛ به چنین کسی وعده داده شده که از آتش نجات می یابد. چشم دیگری که آتش آن را لمس نمی کند، چشم کسی است که در راه الله و در مرزها و نقاط درگیری با دشمن، جهت حفظ جان مسلمانان نگهبانی و پاسداری کرده است. اینکه می فرماید: «لا تَمسُّهُمَا النَّارُ» این تعبیر از جهت اطلاق جزء و اراده ی کل می باشد. و مراد از آن این است که هرکس از ترس الله متعال بگرید و کسی که در راه الله نگهبانی دهد، الله متعال جسم و جان او را بر آتش دوزخ حرام می گرداند.
از کعب بن عیاض رضی الله عنه روایت است که می گوید: از رسول الله صلی الله علیه وسلم شنیدم که فرمود: «إِنَّ لِكُلِّ أُمَّةٍ فتنةً وَفِتنَةُ أُمَّتي: المَالُ»: «هر امتی فتنه و آزمونی دارد؛ آزمون امت من، مال و ثروت دنياست».
به روایت ترمذی - به روایت نسائی - به روایت احمد
کعب بن عیاض رضی الله عنه می گوید: از رسول الله صلی الله علیه وسلم شنیدم که فرمود: «إِنَّ لِكُلِّ أُمَّةٍ فتنةً» یعنی هر امتی با چیزی مورد امتحان و آزمایش قرار گرفته است. «وَفِتنَةُ أُمَّتي المَالُ» و فتنه و سبب آزمایش امت من مال است چون مانع دست یافتن به فرجامی کامل می باشد. مشغول شدن به مال و ثروت، انسان را از طاعت و عبادت غافل نموده و آخرت را از یاد او می برد.
از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت: شنیدم که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ می‌فرماید: «كُلُّ أُمَّتِي مُعَافًى إِلَّا المُجَاهِرِينَ، وَإِنَّ مِنَ المُجَاهَرَةِ أَنْ يَعْمَلَ الرَّجُلُ بِاللَّيْلِ عَمَلًا، ثُمَّ يُصْبِحَ وَقَدْ سَتَرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ، فَيَقُولَ: يَا فُلاَنُ، عَمِلْتُ البَارِحَةَ كَذَا وَكَذَا، وَقَدْ بَاتَ يَسْتُرُهُ رَبُّهُ، وَيُصْبِحُ يَكْشِفُ سِتْرَ اللَّهِ عَنْهُ»: «همهٔ امت من مورد عفو هستند جز مُجاهِران، و از مصادیق مجاهره این است که شخص در شب، مرتکب گناهی شود و شب را درحالی به صبح برساند که الله پرده‌پوشی او کرده است، پس بگوید: ای فلانی، دیشب چنین و چنان کردم! او شب را درحالی گذرانده بود که پروردگارش پرده‌پوشی او کرده بود، اما صبح، او پرده‌پوشی الله را از خود کنار می‌زند».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ بیان کرده که برای مسلمان گناهکار امید عفو و مغفرت الهی می‌رود، مگر برای کسی که از روی تفاخر و وقاحت گناه خود را اعلام می‌کند؛ چنین شخصی شایستهٔ عفو نیست زیرا شب هنگام گناه کرده و صبح هنگام پرده‌پوشی الله از خود را برمی‌دارد و به دیگری می‌گوید که در شب فلان گناه را انجام داده است. شب را با ستر و پوشش پروردگار به صبح رسانده و صبح هنگام پوشش پروردگار را از خود برمی‌دارد!!
از جابر رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت: سه روز قبل از وفات رسول الله صلیاللهعلیهوسلم از ایشان شنیدم که فرمود: «لَا يَمُوتَنَّ أَحَدُكُمْ إِلَّا وَهُوَ يُحْسِنُ بِاللهِ الظَّنَّ»: «هیچیک از شما نمیرد مگر آنکه نسبت به الله گمان نیک داشته باشد».
به روایت مسلم
پیامبر صلیاللهعلیهوسلم مسلمانان را تشویق می‌کند که نمیرند مگر درحالی‌که نسبت به الله گمان نیک دارند؛ به این صورت که هنگام جان سپردن، جانب امید را غالب گردانند که الله آنها را مورد رحمت و عفو خود قرار خواهد داد، زیرا ترس از این جهت مطلوب است که باعث نیکو کردن اعمال می‌شود اما در چنین وضعیتی که هنگام جان سپردن است، دیگر موقعیت انجام عمل نیست، بنابراین امر مطلوب غلبهٔ امید و رجا است.
