Hadeeth Cards

Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way

About Hedayat Browse Cards

All

از ابوموسی ـ رضی الله عنه ـ روایت است که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «إِنَّمَا مَثَلُ الْجَلِيسِ الصَّالِحِ وَالْجَلِيسِ السَّوْءِ كَحَامِلِ الْمِسْكِ وَنَافِخِ الْكِيرِ، فَحَامِلُ الْمِسْكِ: إِمَّا أَنْ يُحْذِيَكَ، وَإِمَّا أَنْ تَبْتَاعَ مِنْهُ، وَإِمَّا أَنْ تَجِدَ مِنْهُ رِيحًا طَيِّبَةً، وَنَافِخُ الْكِيرِ: إِمَّا أَنْ يُحْرِقَ ثِيَابَكَ، وَإِمَّا أَنْ تَجِدَ رِيحًا خَبِيثَةً»: «مثال هم‌نشین نیک و هم‌نشین بد مانند کسی است که مشک همراه خود دارد و کسی که در کوره می‌دمد. آنکه با خود مشک دارد (=عطار) یا از آن به تو می‌دهد، یا از او می‌خری، یا از او بوی خوش به تو می‌رسد؛ اما آنکه در کوره می‌دمد (=آهنگر) یا لباست را می‌سوزاند، یا از او بوی بد به تو می‌رسد».

بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند line

رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ برای دو نوع از مردم مثال می‌زند: نوع نخست: هم‌نشین و دوست نیکوکاری که به سوی الله و خشنودی او راهنمایی می‌کند و در راه طاعت او یاری می‌رساند، مثال او مانند عطر فروش است که یا به تو عطر می‌دهد، یا از او می‌خری و یا بوی خوش او به تو می‌رسد. و نوع دوم: هم‌نشین و دوست بد است که از راه الله باز می‌دارد و برای انجام گناهان کمک می‌کند و از او کار زشت می‌بینی و به سبب هم‌نشینی با او سرزنش می‌شوی. مثال او همانند آهنگری است که در آتش کوره‌اش می‌دمد؛ یا لباست به سبب جرقه‌هایی که از آتش او می‌جهد می‌سوزد، یا آنکه به سبب نزدیکی او، بوی بدش به تو می‌رسد.

از اَنَس ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت: رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ این دعا را زیاد می‌خواند: «يَا مُقَلِّبَ القُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِكَ»: «ای دگرگون‌کننده‌ی دل‌ها، قلب مرا بر دین خود استوار بگردان». گفتم: یا رسول الله، به شما و آنچه آوردید ایمان آوردیم، آیا بر ما بیم داری؟ فرمود: «نَعَمْ، إِنَّ القُلُوبَ بَيْنَ أُصْبُعَيْنِ مِنْ أَصَابِعِ اللهِ يُقَلِّبُهَا كَيْفَ يَشَاءُ»: «آری، قلب‌های بندگان میان دو انگشت از انگشتان الله است که هرگونه می‌خواهد آنها را می‌گرداند».

به روایت ترمذی و احمد line

بیشترین دعای پیامبر صلی الله علیه وسلم، درخواست پایداری بر دین و طاعت و دوری از انحراف و گمراهی بود. انس بن مالک ـ رضی الله عنه ـ از این که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ این دعا را زیاد می‌خواند تعجب می‌کند که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ به او خبر می‌‍‌دهد که قلب‌ها میان دو انگشت از انگشتان الله متعال است که هرگونه بخواهد آن را می‌گرداند. زیرا قلب محل ایمان و کفر است و از این جهت «قلب» نامیده شده که بسیار منقلب (زیر و رو) می‌شود؛ بلکه از دیگی جوشان هم زودتر و شدیدتر زیر و رو می‌شود، پس هرکه را الله بخواهد، قلبش را بر هدایت و بر دین ثابت و پایدار نگه می‌دارد و هرکه را الله بخواهد، دلش را از هدایت به سوی گمراهی دستخوش انحراف می‌گرداند.

از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «يقول الله تعالى: ما لِعَبدِي المُؤمن عِندِي جَزَاء إِذَا قَبَضتُ صَفِيَّه مِنْ أَهلِ الدُّنيَا ثُمَّ احْتَسَبَه إِلاَّ الجنَّة»: «الله متعال می فرمايد: هرگاه يکی از عزيزان بنده ی مؤمنم را در دنيا از او بگيرم و او به اميد اجر و ثواب صبر کند، نزد من پاداشی جز بهشت ندارد».

به روایت بخاری line

رسول الله صلی الله علیه وسلم در این حدیث قدسی خبر می دهد که هرکس به از دست دادن عزیزی از نزدیکان و خویشاوندانش مثل فرزند یا برادر یا عمو یا پدر یا مادر یا دوستش مبتلا شود، وقتی بر غم از دست دادن وی به امید پاداش صبر کند، پاداشی جز بهشت برای او نخواهد بود.

از جابر بن عبدالله رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «لا تَدْعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ؛ وَلا تَدعُوا عَلَى أوْلادِكُمْ، وَلا تَدْعُوا عَلَى أموَالِكُمْ، لا تُوافِقُوا مِنَ اللهِ سَاعَةً يُسألُ فِيهَا عَطَاءً فَيَسْتَجِيبَ لَكُمْ»: «بر ضدّ خود، فرزندان و اموال تان دعا نکنيد؛ مبادا بددعاييِ شما با لحظه ی اجابت دعا از سوی الله همزمان گردد و آنگاه دعای تان پذيرفته شود».

به روایت مسلم line

در این حدیث رسول الله صلی الله علیه وسلم از بد دعایی در مورد خود، فرزندان و اموال هشدار داده و نهی می کند؛ چون دعا جایگاه والایی دارد و اگر با لحظه ی اجابت همزمان باشد، گاهی الله متعال آن را اجابت می کند و به این ترتیب ضرر آن متوجه دعا کننده و فرزندان و مالش می گردد.

از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «يُسْتَجَابُ لأَحَدِكُمْ مَا لَمْ يَعْجَلْ، يقُولُ: قَدْ دَعْوتُ رَبِّي، فَلَمْ يسْتَجب لِي»: «دعای هريک از شما پذيرفته می شود مادامی که عجله نکند و نگويد: دعا کردم و دعايم پذيرفته نشد». و در روایت مسلم آمده است: «لا يَزالُ يُسْتَجَابُ لِلعَبْدِ مَا لَمْ يَدْعُ بإثْمٍ، أَوْ قَطيعَةِ رحِمٍ، مَا لَمْ يَسْتَعْجِلْ»: «دعای بنده همواره پذيرفته می شود؛ مادامی که درخواستش حاويِ گناه يا قطع رابطه ی خويشاوندی نباشد و عجله نکند». پرسيدند: ای رسول خدا، عجله چيست؟ فرمود: «يَقُولُ: قَدْ دَعوْتُ، وَقَدْ دَعَوْتُ، فَلَمْ أرَ يسْتَجِيبُ لي، فَيَسْتحْسِرُ عِنْدَ ذَلِكَ وَيَدَعُ الدُّعَاءَ»: «اينکه دعاکننده می گويد: بارها دعا کردم و نديدم که دعايم پذيرفته شود؛ بدين سان مانده و رنجور می گردد و دست از دعا می کشد».

متفق علیه

رسول الله صلی الله علیه وسلم خبر می دهد که دعای بنده اجابت می شود مادامی که برای گناه و معصیت یا قطع پیوند خویشاوندی دعا نکند و برای اجابت دعایش عجله نکرده و صبور باشد؛ گفته شد: ای رسول خدا، کیفیت عجله ای که مانع اجابت دعا می شود چیست؟ فرمود: اینکه دعا کننده می گوید: دعا کردم و دعا کردم و بارها دعا کردم اما دعایم اجابت نشد؛ و به این ترتیب عجله می کند و دعا کردن را ترک می کند.

از ابو اُمامه روایت است که گفت: عَمرو بن عَبَسه ـ رضی الله عنه ـ برای من روایت نمود که از پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ شنیده که می‌فرمود: «أَقْرَبُ مَا يَكُونُ الرَّبُّ مِنَ العَبْدِ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ الآخِرِ، فَإِنْ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَكُونَ مِمَّنْ يَذْكُرُ اللَّهَ فِي تِلْكَ السَّاعَةِ فَكُنْ»: «پروردگار در دل [یک سوم] پایانی شب بیش از هر زمان دیگری به بنده‌اش نزدیک است، پس اگر توانستید در آن مدت از جمله کسانی باشید که الله را یاد می‌کنند، چنین باشید».

به روایت ابوداوود و ترمذی و نسائی line

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر می‌دهد که پروردگار سبحانه وتعالی در یک سوم آخر شب، بیش از هر زمان دیگری به بنده نزدیک است؛ پس اگر تو - ای مؤمن - توانستی در این هنگام از جملهٔ عابدان و نمازگزاران و ذاکران و توبه کنندگان باشی، این فرصتی است که باید غنیمت شمرد و در آن تلاش نمود.

از عبدالله بن عمرو رضی الله عنهما روایت است که می گوید: مردی نزد رسول الله صلى الله عليه وسلم آمد و گفت: برای کسب اجر و پاداش از الله متعال، بر هجرت و جهاد با شما پيمان می بندم. رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمود: «فَهَل لَكَ من وَالِدَيك أَحَدٌ حيٌّ؟»: «آيا پدر يا مادرت زنده اند؟» پاسخ داد: آری؛ هر دوی آنها زنده اند. رسول الله صلى الله عليه وسلم پرسيد: «فَتَبْتَغِي الأَجْرَ مِنَ اللَّه تعالى؟»: «و اجر و ثواب الله متعال را می طلبی؟». گفت: بله. رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمود: «فَارْجعْ إِلى والدِيْك، فَأَحْسِنْ صُحْبتَهُما»: «پس نزد پدر و مادرت برگرد و رفتار نيک و پسنديده ای با آنان داشته باش». و در روایتی آمده است: مردی نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آمد و برای شرکت در جهاد اجازه خواست؟ که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «أَحَيٌّ والداك؟»: «آیا پدر و مادرت زنده اند؟». وی گفت: بله؛ فرمود: «ففِيهِما فَجاهِدْ»: «در خدمت آنها جهاد کن [جهاد تو خدمت به ایشان است]».

متفق علیه

مردی نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آمده و از اشتیاق و محبت خود به شرکت در جهاد و هجرت در راه الله می گوید درحالی که پدر و مادرش زنده هستند؛ و در روایت ابوداود آمده که آنها به سبب ترس از دست دادن فرزندشان گریه می کردند. چنین بود که رسول الله صلی الله علیه وسلم از وی پرسید: آیا یکی از پدر و مادرت زنده هستند؟ وی گفت: بله، هردوی آنها زنده اند. فرمود: در پیِ اجر و پاداش الهی هستی؟ وی گفت: بله؛ فرمود: نزد پدر و مادرت بازگرد و رفتار نيک و پسنديده ای با آنان داشته باش. و در روایت ابوداود آمده است: «ارْجِعْ عَلَيْهِمَا فَأَضْحِكْهُمَا كَمَا أَبْكَيْتَهُمَا»: «نزد آنها بازگرد و چنانکه سبب گریه ی آنها شدی، سبب خنده و شادی آنها باش». و به این ترتیب رسول الله صلی الله علیه وسلم وی را متوجه امری نمود که در حق او سزاوارتر و واجب تر است؛ یعنی بازگشتن نزد پدر و مادر و رفتار نيک و پسنديده با آنان. خدمت به پدر و مادر و کسب رضایت آنها و اطاعت از ایشان، مصداق جهاد با نفس است. چنانکه در روایت بخاری و مسلم آمده است: «در خدمت آنها جهاد کن». و در روایت دیگری به این مساله تصریح شده که نیکی به پدر و مادر و اطاعت از آنها برتر از جهاد در راه الله است چنانکه در روایت ابن عمر رضی الله عنهما آمده که مردی نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آمد و از ایشان در مورد برترین اعمال سوال نمود که رسول الله صلی الله علیه وسلم در پاسخ به نماز اشاره کرد. آن شخص گفت: بعد از آن چه؟ فرمود: جهاد؛ آن شخص گفت: پدر و مادرم زنده هستند؛ رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: نیکی تو به پدر و مادرت بهتر است. این روایت را ابن حبان تخریج نموده که برتری نیکی به پدر و مادر بر جهاد را می رساند مگر زمانی که جهاد فرض عین باشد که در این صورت جهاد بر اطاعت از آنها ترجیح دارد.

از ثَوبان ـ رضی الله عنه ـ روایت است که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «أَفْضَلُ دِينَارٍ يُنْفِقُهُ الرَّجُلُ: دِينَارٌ يُنْفِقُهُ عَلَى عِيَالِهِ وَدِينَارٌ يُنْفِقُهُ الرَّجُلُ عَلَى دَابَّتِهِ فِي سَبِيلِ اللهِ وَدِينَارٌ يُنْفِقُهُ عَلَى أَصْحَابِهِ فِي سَبِيلِ اللهِ»: «بهترين ديناری كه مرد آن را انفاق می‌کند، ديناری است که براى افراد تحت سرپرستيش انفاق می‌کند و ديناری که براى حیوان خود در راه الله انفاق می‌کند؛ و ديناری که براى دوستانش در راه الله هزینه می‌کند». ابو قلابه (که يکی از راويان است) می‌گويد: «رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ افراد تحت سرپرستی فرد را در اولويت قرار دادند؛ سپس ابوقلابه می‌گوید: پاداش چه کسی بزرگ‌تر از پاداش کسی است که بر فرزندان کوچکش انفاق کند و اينگونه آنان را پاکدامن تربيت نمايد، يا الله به وسيلهٔ او به آنان نفع برساند و بی‌نيازشان گرداند».

به روایت مسلم line

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ جلوه‌هایی از انفاق را بیان می‌کند و برای شرایطی که هزینه‌های متعددی وجود دارد، صرف هزینه‌ها را بر حسب آنچه واجب‌تر است مرتب نموده و از مهمترین‌ها آغاز می‌کند. و به این ترتیب خبر می‌دهد که بیشترین ثواب در مالی است که مسلمان برای کسانی خرج می‌کند که هزینه‌های‌شان بر او واجب است؛ مانند همسر و فرزندان؛ سپس هزینه کردن برای وسیلهٔ سواری‌ که جهت نبرد در راه الله آماده شده است؛ سپس انفاق بر دوستان و همراهانش که برای جهاد در راه الله آمده‌اند.

از ابوسعید خُدری رضی الله عنه روایت است که از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم شنیده که فرمودند: «إِذَا رَأَى أَحَدُكُمُ الرُّؤْيَا يُحِبُّهَا فَإِنَّهَا مِنَ اللَّهِ، فَلْيَحْمَدِ اللَّهَ عَلَيْهَا وَلْيُحَدِّثْ بِهَا، وَإِذَا رَأَى غَيْرَ ذَلِكَ مِمَّا يَكْرَهُ، فَإِنَّمَا هِيَ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَلْيَسْتَعِذْ مِنْ شَرِّهَا، وَلاَ يَذْكُرْهَا لِأَحَدٍ، فَإِنَّهَا لَنْ تَضُرَّهُ»: «هرگاه یکی از شما رؤیایی دید که دوستش داشت، از سوی الله است؛ پس باید برای آن خداوند را حمد و ستایش گوید و آن را تعریف کند، اما اگر رویایی جز این دید که نمی‌پسندید، آن از سوی شیطان است؛ پس باید از شر آن به الله پناه برد و برای کسی تعریفش نکند که [در این صورت] به او زیانی نخواهد رساند».

به روایت بخاری line

پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم خبر می‌دهد که رؤیای خوبِ خوشحال‌کننده از جانب الله است و راهنمایی می‌کند که بنده برای این رؤیا حمد و ستایش الله را به ‌جا بیاورد و از آن به دیگران خبر دهد؛ و اگر چیزی در خواب دید که ناخوشایند بود یا باعث غم می‌شد، بداند که از سوی شیطان است؛ پس باید از شر آن به الله پناه ببرد و برای کسی تعریف نکند؛ زیرا در این صورت به او زیانی نخواهد رساند، چون الله تعالی این را سببی برای سالم ماندن از آسیبی قرار داده که از این خواب حاصل می‌شود.