Hadeeth Cards
Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way
All
لە عبداللەی کوڕی عومەرەوە -ڕەزای خوایان لێبێت- دەڵێت: بە لای پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- تێپەڕ بووم وئیزارەکەم* هەندێک شۆڕ بوو، فەرمووی: «ئەی عبداللە، ئیزارەکەت بەرز بکەرەوە»، منیش بەرزم کردەوە، پاشان فەرمووی: «زیاتر (بەرزی بکەرەوە)»، منیش زیاتر بەرزم کردەوە، لەو کاتەوە ئەوە ئەنجامدەدەم، هەندێک خەڵک ووتیان: هەتاوەکو کوێ (بەرزی دەکەیتەوە)؟ ووتی: هەتاوەکو نیوەى ساقەکان**. *(ئیزار: ئەو جلەیە کە لە نیوەى خوارەوەى لاشە لەبەر دەکرێت وەکو شەڕواڵ وپانتۆڵ وهاوشێوەکانیان)، **(ساق: ئەو ئێسکە درێژەیە کە ئەژنۆکان وقاپەڕەقەکان -قولەپێکان- پێکەوە دەبەستێتەوە)
موسلیم گێڕاویەتیەوە
عبداللەی کوڕی عومەر -ڕەزای خوایان لێبێت- دەڵێت: بە لای پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- تێپەڕ بووم وئیزارەکەم* هەندێک شۆڕ بوو، واتا لە خوارەوەى قولەپێکانی بوو، پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- فەرمووی: (ئەی عبداللە، ئیزارەکەت بەرز بکەرەوە)، منیش بەرزم کردەوە هەتاوەکو ئاستی قولەپێکان یان نزیکی قولەپێکان، پاشان فەرمووی: (زیاتر -بەرزی بکەرەوە-)؛ چونکە ئەمە لە ڕووی تەقواداریەوە باشتر وپاکتر بۆ جلەکەت، منیش زیاتر بەرزم کردەوە هەتاوەکو نیوەی ساق**، لەو کاتەوە ئەوە ئەنجامدەدەم؛ ئەمیش بۆ جێبەجێکردنی سونەت وشوێنکەوتنی فەرمانی پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم-، هەندێک خەڵک ووتیان: کۆتایی بەرزکردنەوەى جلەکەت هەتاوەکو کوێ بوو کە فەرمانت پێکرا بوو؟ ووتی: هەتاوەکو نیوەى ساقەکان. *(ئیزار: ئەو جلەیە کە لە نیوەى خوارەوەى لاشە لەبەر دەکرێت وەکو شەڕواڵ وپانتۆڵ وهاوشێوەکانیان)، **(ساق: ئەو ئێسکە درێژەیە کە ئەژنۆکان وقاپەڕەقەکان -قولەپێکان- پێکەوە دەبەستێتەوە)
لە ئەبی موسای ئەشعەریەوە -ڕەزای خوای لێبێت- دەڵێت: ئەگەر لە خەڵکانێک بترسایە -صلى اللە علیە وسلم- دەیفەرموو: «(اللهم إنا نجعلك في نحورهم ونعوذ بك من شرورهم)*». *(واتە: خودایە؛یارمەتیمان بدەیت بۆ سەرکەوتن بەسەریان وکوشتنیان -لێدان لە گەردنیان-. خودایە؛ پەنا بە تۆ دەگرین لە شەڕ وزیانەکانیان)
نەسائی گێڕاویەتیەوە - ئیبنوداود گێڕاویەتیەوە - ئەحمەد گێڕاویەتیەوە
(اللهم إنا نجعلك في نحورهم : خودایە؛یارمەتیمان بدەیت بۆ سەرکەوتن بەسەریان وکوشتنیان -لێدان لە گەردنیان-): واتا ئەوان لە ئێمە دوور بکەیتەوە وڕێگری بکەیت ئەوان بگەن بە ئێمە وزیانمان پێبگەیەنن، لێرەدا بە تایبەت باسی گەردن کراوە چونکە خێراترین ڕێگایە بۆ لەناوبردنی دوژمن وزاڵبوون بەسەریدا و لەناوبردنی؛ ئەم نزایە هیوای تێدایە بۆ کوشتنیان. (ونعوذ بك من شرورهم:خودایە؛ پەنا بە تۆ دەگرین لە شەڕ وزیانەکانیان): بەهۆی ئەم نزایەوە خواى گەورە شەڕی ئەوان لە ئێوە دوور دەخاتەوە ومەبەست ئەوەیە کە خواى گەورە زیانیان دووربخاتەوە، وبەربەستێک بخەیتە نێوان ئێمە وزیانی ئەوان. ئەم دوو نزایە هەرچەندە کەمیشە ئەگەر مرۆڤ بە ڕاستگۆیی ودڵسۆزییەوە بیڵێت ئەواى خواى گەورە زیانی دوژمنی لێ دوور دەخاتەوە، وتەنها خودا بەندەکەى سەردەخات.
لە ئەبی سەعیدی خودریەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «(الباقیات الصالحات)* (بریتیە لە) : (لَا إلَهَ إلَّا اللَّهُ وَسُبْحَانَ اللَّهِ، وَاَللَّهُ أَكْبَرُ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إلَّا بِاَللَّهِ)**». *(الباقیات الصالحات: ئەو زیکرانەن کە چاکە وپاداشتیان دەمێننەوە وبەردەوام دەبێت وهەرگیز لەناو ناچێت) ، **(لَا إلَهَ إلَّا اللَّهُ، واتە: هیچ پەرستراوێک هەق وڕاست نییە شایەنی پەرستن بێت جگە لە خواى گەورە -سبحانه وتعالى-. سُبْحَانَ اللَّهِ، واتە: پاک وبێگەری بۆ خودا. اَللَّهُ أَكْبَرُ، واتە: خودا لە هەموو کەس وشتێک گەورەترە. الْحَمْدُ لِلَّهِ، واتا: حەمد وئەوپەڕی سوپاس بۆ خودا. لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إلَّا بِاَللَّهِ، واتە: هیچ هێز وتوانایەکمان مەگەر ئەو هێز وتوانایەى خودا پێمانی دەبەخشێت)
ئیبنو حیبان گێڕاویەتیەوە - حاكم گێڕاویەتیەوە - نەسائی گێڕاویەتیەوە
ئەم فەرموودەیە بەڵگەیە لەسەر فەزڵی ئەم زیکرە بەم شێوەیەی کە هاتووە، چونکە مانای زۆری پاک وبێگەری خودا وبە پیرۆزدانان وبە مەزندانانى ئەو زاتەى تێدایە -سبحانه وتعالى-، وسوپاسکردنی خوداى تێدایە بۆیە بەندە هیچ ڕێگایەکی لە بەردەمدا نییە جگە لە سوپاسکردنی خودا نەبێت، وبەندە ناتوانێت هیچ توانایەکی هەبێت لەسەر ئەنجامدانى کارێک مەگەر بە ویستی خواى گەورە نەبێت، بۆیە مرۆڤ ناتوانێت شەڕ وزیان لەسەر خۆی لابدات وناتوانێت هیچ خێرێک بەدەست بهێنێت ئەگەر خواى گەورە یارمەتی نەدات وکاری بۆ ئاسان نەکات. ئەم وشانە بەم واتا مەزنانەوە؛ شوێنەوار وسوودەکانی بۆ ئیماندار دەمێنێت لە پاش مردنی.
لە بورەیدەوە -ڕەزاى خواى لێبێت- دەڵێت: پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- گوێی لە پیاوێک بوو دەیووت: «(اللهم إني أسألك بأني أشهد أنك أنت الله لا إله إلا أنت، الأحد الصمد، الذي لم يلد، ولم يولد، ولم يكن له كفوًا أحد)*»، پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- فەرمووی: «داوای لە خودا کرد بەو ناوەى (خودا) ئەگەر داواى لێبکرێت (بەو ناوە) دەبەخشێت، وئەگەر لێی بپاڕێنەوە (بەو ناوە) وەڵام دەداتەوە». *(خودایە من داوات لێدەکەم بەوەى کە من شاهێدی دەدەم کە هیچ پەرستراوێک هەق وڕاست نییە شایەنی پەرستن بێت جگە لە تۆ نەبێت، تۆ تاکیت وهەموو بوونەوەرەکان بەردەوام پێویستیان بە بەخشینەکانی تۆیە، نە منداڵت بووە ونە باوک ودایک، وهیچ کەسێک هاوتا وهاوبەشی ئەو نییە)
ئیبنو ماجه گێڕاویەتیەوە - تورموذی گێڕاویەتیەوە - نەسائی گێڕاویەتیەوە - ئیبنوداود گێڕاویەتیەوە
ئەم نزا مەزنە کە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- گوێی لە ئەم ئەعرابیە بووە ووتویەتی لەکاتی پاڕانەوەدا وبەهۆیەوە داوا لە خودا دەکات وناوە مەزنەکەى خودای تێدایە، وهەروەها بە تاکدانانی -تەوحیدی- خودای تێدایە -لە پەروەردگارێتی وپەرستنیدا ولە ناو و سیفاتەکانیدا- کە ئەو زاتە تاکە وهەموو بوونەوەرەکان بەردەام پێوستیان بە ئەوە (الأحد والصمد)ە، ونە منداڵی بووە ونە باوک ودایک، وهیچ کەسێک وەکو ئەو نییە وهیچ کەسێک هاوتا وهاوبەشی ئەو نییە، هیچ کەسێک لە ئەو ناچێت نە لە زاتی مەزنیدا ونە لە سیفەتەکانیدا ونە لە کردەوەکانیدا. ئەم واتا مەزنانە بنچینەی تەوحیدە (بنچینەى یەک خودا پەرستیە)؛ ئەمیش هۆکاری ئەوەیە کە ئەم نزایە لە مەزنترینی نزاکان بێت، هەرکەسێک بەم نزایە داوا لە خواى گەورە بکات؛ ئەوا خواى گەورە پێی دەبەخشێت.
لە عبداللەی کوڕی مەسعودەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- (ئەم نزایەی) دەفەرموو: «(اللَّهُمَّ كَمَا حَسَّنْت خَلْقِي فَحَسِّنْ خُلُقِي)*». *(واتە: خودایە، چۆن ڕووکەشی لاشەمت بە جوانی دروستکردووە، ڕەوشتیشم بەهەمان شێوە جوان بکە)
ئەحمەد گێڕاویەتیەوە
هەروەکو چۆن خوای گەورە وێنەى ڕووکەشی دەرەوەى بە جوانی وڕێکی دروستکردووە پێویستە لەسەر مرۆڤ داوا لە خواى گەورە بکات وێنەى ناوەوەیشی لە دڵەوە جوان وڕێک بکات بە ڕەوشتە جوان وبەڕێزەکان بۆئەوەى مرۆڤبوونی کامڵ بێت وناخی پاک بێت.
لە ئەبی هورەیرەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «ئیماندار ئاوێنەى برای ئیماندارێتی».
تورموذی گێڕاویەتیەوە - ئیبنوداود گێڕاویەتیەوە
لەم فەرموودەیەدا پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- وەسفێکی جوان ولێکچواندنێکی نایاب باسدەکات، وشێوازى مامەڵە وبەرپرسیارێتی مسوڵمان ڕووندەکاتەوە بەرامبەر برای مسوڵمانی؛ ڕێنموێنی دەکات بۆ کردەوە جوانەکان بۆئەوەى ئەنجامی بدات وئاگاداری دەکاتەوە لە کردەوە خراپەکان بۆئەوەى لێی دوور بکەوێتەوە، واتا لێرەدا ئیماندار بۆ برای ئیمانداری وەکو ئاوێنەیەکی پرشنگدار وایە کە لێیەوە هەقیقەتی نەفسی خۆی دەبینێت، وئەمیش واجب بوونی ئامۆژگاری بۆ ئیماندار ڕووندەکاتەوە، ئەگەر هەندێک عەیب وهەڵەی برای ئیمانداری بینی پێویستە ئاگاداری بکاتەوە وڕێنموێنی بکات بۆئەوەى چاکی بکاتەوە، بەڵام لە نێوان هەردوویان نەوەک لە پێش خەڵکیدا مەگەر زۆر پێویست بکات، چونکە ئامۆژگاری کردن لە پێش خەڵکیدا ئابڕوو بردنە.
لە عیازی کوڕی حیمارەوە -ڕەزای خوای لێبێت-؛ كە لە هۆزی بەنی موجاشیعە، دەڵێت: ڕۆژێكیان پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- هەستا لە نێوماندا بۆ وتاردان، وبە درێژی فەرموودەكەی باسكرد وتێیدا هاتووە كە فەرموویەتی: «خوای گەورە وەحی بۆ ناردووم بەوەى کە سادە بن بۆئەوەى هیچ یەكێک شانازی بەسەر یەكێكی ترەوە نەکات، وهیچ یەكێک ستەم لە یەكێكی تر نەكات».
(مسلم) ڕیوایەتی كردووە
ڕۆژێكیان پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- هەستا لە نێو هاوەڵانیدا بۆ وتاردان، لەو شتانەی كە فەرمووی: خوای گەورە وەحی بۆ ناردووە بەوەى کە واجبە خەڵكی لە نێو خۆیاندا سادە بن، ئەمیش بە ڕاخستنی باڵی مهیرەبانی بۆ خەڵكی وئاسانی وسادەیی لەكاتی مامەڵە كردن لەگەڵیاندا؛ بۆئەوەى هیچ یەكێك شانازی نەكات بەسەر كەسێكی ترەوە بە بانگەشەی مەزنێتی وخۆبەگەورەزانین وشەرەفمەندی بەهۆی ڕەچەڵەكی یان سامانی یان هەرشتێكی تر، وهیچ یەكێک ستەم لە یەكێكی تر نەكات.
لە ئەبی هورەیرەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «ئێوە ناتوانن خەڵکی ڕازی بکەن بە سامانتان، بەڵام دەتوانن ڕازیان بکەن بە ڕوو خۆشی وڕەوشت جوانی».
حاكم گێڕاویەتیەوە
فەرموودەکە بەڵگەیە لەسەر فەزڵی ڕوو خۆشی وگرژ نەبوون بەرامبەر بە خەڵکی، وهەروەها بەڵگەیە لەسەر فەزڵی ڕەوشت جوانی وجوانی مامەڵەکردن، ومامەڵەکردن لەگەڵ خەڵکی بە وتەی شیرین وکردەوەى جوان، ئەمیش لە تواناى هەموو مرۆڤێکدایە، ئەم ڕەوشت جوانیە خۆشەویستی دەهێنێت ودڵەکان تەبا دەکات لە نێوان تاکەکانی کۆمەڵگادا.
لە موعازی کوڕی جەبەلەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «هیچ کردەوەیەکی نەوەى ئادەم ڕزگاری ناکات لە سزای خواى گەورە وەکو یادی خواى گەورە».
ئیبنو ئەبی شەیبە گێڕاویەتیەوە - طەبەرانی گێڕاویەتیەوە - ئەحمەد گێڕاویەتیەوە - مالیك گێڕاویەتیەوە
خوای گەورە ئەو هۆکارانەى ئامادە کردووە بۆ بەندەکان کە بەهۆیانەوە دەگاتە بەهەشت، وخۆی دەپارێزێت لە دۆزەخ، ولەو هۆکارانەش یادی خوای گەورە -سبحانه وتعالى-. ئەم فەرموودەیە بەڵگەیە لەسەر فەزڵی یادی خواى گەورە، ولە هۆکارەکانی ڕزگاربوونە لە ناخۆشی وترسەکانی دونیا ودواڕۆژ، وهۆکارێکە لە هۆکارەکانى ڕزگاربوون لە دۆزەخ، وئەم فەزڵە لە مەزنترین فەزڵەکانى زیکر کردن دادەنرێت.
