Hadeeth Cards
Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way
All
از سمرة رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «مَنْ مَلَك ذا رحمٍ مَحْرَمٍ فَهُو حُرٌّ»: «هرکس مالک خويشاوند محرم خود گردد، وی آزاد است».
به روایت ابن ماجه - به روایت ترمذی - به روایت ابوداوود - به روایت احمد
حدیث مذکور بیانگر این مهم است که هرکس شخصی را مالک شود که بین او و آن پیوند خویشاوندی به سبب ازدواج وجود داشته باشد، به مجرد مالک شدن وی، آن شخص آزاد می شود. بنابراین چون کسی پدرش یا مادرش یا خواهرش یا عمویش یا عمه اش را با خریدن او یا با هدیه یا غنیمت یا ارث مالک شود، با این کار آن شخص آزاد می شود.
از سفينه رضی الله عنه روایت است که می گويد: من برده ی ام سلمه رضی الله عنها بودم که به من گفت: تو را آزاد می کنم مشروط بر اينکه تا زنده ای در خدمت رسول الله صلی الله عليه وسلم باشی. پس گفتم: اگر این شرط را هم مطرح نمی کردی من از رسول الله صلی الله علیه وسلم جدا نمی شدم؛ پس مرا آزاد کرد و این شرط را گذاشت.
به روایت ابن ماجه - به روایت ابوداوود - به روایت احمد
در این حدیث سفینه رضی الله عنه خبر می دهد که وی برده ی ام سلمه رضی الله عنها بوده است که او را به شرط خدمت به رسول الله صلی الله علیه وسلم تا پایان زندگی، آزاد کرده است. لذا به ام سلمه رضی الله عنه خبر می دهد که اگر این شرط را هم نمی گذاشت، وی تا زنده است از رسول الله صلی الله علیه وسلم جدا نمی شود؛ بنابراین ام سلمه رضی الله عنها او را با این شرط آزاد کرد. و این دلیلی بر صحت شرط در آزاد کرده برده می باشد.
از عمرو بن شعیب از پدرش از جدش روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «الْمُكَاتَبُ عَبْدٌ مَا بَقِيَ عَلَيْهِ مِنْ مُكَاتَبَتِهِ دِرْهَمٌ»: «برده ای که با قرار پرداخت هزینه ی آزادی خود به آقایش، آزادی می خواهد (مکاتب) تا زمانی که از مبلغ قراردادش یک درهم مانده باشد، هنوز برده است».
به روایت ابوداوود
حدیث مذکور بیانگر این مطلب است که برده ی مکاتب آزاد نمی شود و حکم افراد آزاد را پیدا نمی کند تا اینکه بهای آزادی خود را کاملا پرداخت کند و اگر حتی چیز اندکی از مقدار مورد قرارداد بین او و آقایش مانده باشد، هنوز برده است و احکام برده در مورد او جاری می باشد.
از مقدام رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «مَنْ تَرَكَ كَلًّا فَإِلَيَّ»: وَرُبَّمَا قَالَ: «إِلَى اللَّهِ وَإِلَى رَسُولِهِ، وَمَنْ تَرَكَ مَالًا فَلِوَرَثَتِهِ، وَأَنَا وَارِثُ مَنْ لَا وَارِثَ لَهُ، أَعْقِلُ لَهُ وَأَرِثُهُ، وَالْخَالُ وَارِثُ مَنْ لَا وَارِثَ لَهُ، يَعْقِلُ عَنْهُ وَيَرِثُهُ»: «هرکس فرزندانی پس از خود به جای گذاشته است، من پناه و کفیل آنها هستم و اگر بدهی از خود به جای گذاشته است، پرداخت آن با من است». و چه بسا فرمود: «این موارد به الله و رسولش بازمی گردد؛ و هرکس مالی را از خود به جای گذاشته، برای ورثه ی او خواهد بود؛ و من وارث کسی هستم که وارثی ندارد و به جای او حقوقی را که به سبب جنایات عاقله بر او می باشد، پرداخت می کنم و وارث او هستم. و دایی، وارث کسی است که وارثی ندارد و حقوق متوجه میت را به جای او می پردازد و از او ارث می برد».
به روایت ابن ماجه - به روایت ابوداوود - به روایت احمد
این حدیث درباره ی ارث بردن خویشاوندان می باشد؛ کسانی از نزدیکان که از سهم مشخصی برخوردار نیستند و بر مبنای تعصیب هم ارث نمی برند. مانند عمه و خاله و دایی و فرزندان دختر و فرزندان دختران پسر و موارد مشابه؛ و دایی حقوق میت را از جانب او می پردازد. و مفید این مطلب است که هرکس در حیات رسول الله صلی الله علیه وسلم فرزندانی از خود به جای گذاشته و بدهکار بوده، رسول الله صلی الله علیه وسلم سرپرستی فرزندانش و پرداخت بدهی اش را به عهده گرفته است؛ و این از کمال دلسوزی و رحمت ایشان نسبت به امتش می باشد؛ و اگر وارثی نداشته باشد، اموال وی جزو بیت المال خواهد بود.
از جابر رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إِذَا اسْتَهَلَّ الْمَوْلُودُ وَرِثَ»: «اگر نوزاد (به هنگام تولد) بگرید ارث می برد».
به روایت ابن ماجه - به روایت ترمذی - به روایت ابوداوود
حدیث مذکور بر این مساله دلالت دارد که اگر نوزاد تازه به دنیا آمده به هنگام تولد بگرید یا عطسه کند یا فریاد بکشد و علامت هایی از این قبیل داشته باشد که نشان از زنده بودنش دارند، در این صورت مستحق میراث می باشد چون زنده بودن وی محرز شده است؛ و این شرط میراث بردن وی در میان وارثان می باشد. و نیز بر این مساله دلالت دارد که اگر نوزاد متولد شده یکی از این علامت ها را داشته باشد و بعد از آن بمیرد، همچون وارثان دیگر ارث می برد و سایر احکام بر آن قیاس می شود مانند غسل و کفن و نماز خواندن بر او؛ و از کشتن وی قصاص و دیه لازم می شود.
رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمود: «لَوْ يَعْلَمُ المَارُّ بَيْنَ يَدَيِ المُصَلِّي مَاذَا عَلَيْهِ لَكَانَ أنْ يَقِفَ أرْبَعِينَ خَيْراً لَهُ مِنْ أنْ يَمُرَّ بَيْنَ يَدَيْهِ»: «اگر کسی که از جلوی نمازگزار می گذرد، می دانست با اين کار چقدر گنه کار می شود، چنانچه چهل- روز يا ماه يا سال- توقف می کرد، برايش بهتر از آن بود که از جلوی نمازگزار عبور کند». ابو النضر می گوید: نمی دانم گفت: چهل روز یا ماه یا سال.
متفق علیه
نمازگزار در پیشگاه پروردگارش به مناجات ایستاده و او را می خواند؛ چون کسی در این حالت از جلوی وی بگذرد، این مناجات را قطع نموده و عبادتش را دچار تشویش می کند؛ به همین دلیل این گناه بزرگی است که کسی با عبور از جلوی نمازِ نمازگزار سبب اخلال در نماز او گردد. شارع خبر می دهد که اگر چنین کسی گناه این کار خود را می دانست، ترجیح می داد مدت زمان طولانی توقف داشته باشد تا اینکه از جلوی نمازگزار عبور نماید؛ و از این کار حذر نموده و دوری می کرد.
از ابوسعید خدری رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ إِلَى شَيْءٍ يَسْتُرُهُ مِنَ النَّاسِ، فَأَرَادَ أَحَدٌ أَنْ يَجْتَازَ بَيْنَ يَدَيْهِ، فَلْيَدْفَعْهُ، فَإِنْ أَبَى فَلْيُقَاتِلْهُ، فَإِنَّمَا هُوَ شَيْطَانٌ»: «هرگاه يكی از شما چيزی را بين خود و مردم ستره قرار داد و نماز خواند و شخصی خواست از جلويش بگذرد، او را دفع كند؛ اگر نپذيرفت، با وی بجنگد زيرا او شيطان است».
متفق علیه
شریعت به احتیاط در همه ی امور دستور می دهد؛ و مهمترین امور دین و دنیا نماز است؛ به همین دلیل شارعِ حکیم تشویق می کند بدان توجه گردد و برای انجام آن ستره در نظر گرفته شود تا مانعی میان نمازگزار و مردم باشد؛ و با عبور خود از جلوی وی، نمازش را ناقص نکنند؛ و با تمام وجود به مناجات پروردگارش روی آورد؛ اما اگر کسی قصد عبور از جلوی او را داشت، باید با ساده ترین برخورد او را از این کار بازدارد؛ اما در صورتی که به آسانی از این کار دست نکشید و بر آن اصرار داشت، حرمت وی ساقط شده و متجاوز تلقی می گردد و راه توقفِ تجاوز وی، برخورد فیزیکی با دست، برای دور کردن او می باشد. چراکه این عملش از اعمال شیاطین است که قصد فاسد کردن عبادات مردم و تلبیس در نمازشان دارند.
از ابو مسعود عقبة بن عمرو انصاری بدری رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِمَا عِبَادَهُ، وَإِنَّهُمَا لا يَنْخَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ مِنْ النَّاسِ، فَإِذَا رَأَيْتُمْ مِنْهَا شَيْئًا فَصَلُّوا، وَادْعُوا اللهَ حَتَّى يَنْكَشِفَ مَا بِكُمْ»: «خورشيد و ماه دو آيه از آيه های خداوند هستند که با آنها بندگانش را می ترساند؛ و اين دو هرگز به سبب مرگ شخصی خسوف نمی کنند؛ پس هرگاه با چنین مواردی مواجه شدید نماز بخوانيد و دعا کنيد تا این وضعیت برطرف گردد».
متفق علیه
رسول الله صلی الله علیه وسلم بیان می کند که خورشید و ماه دو آیه و نشانه از آیات و نشانه های دال بر قدرت و حکمت الله متعال می باشند؛ و تغییر نظام طبیعی آنها هیچ ربطی به حیات بزرگان یا مرگ آنها نداشته و حوادث و رخدادهای زمینی در آنها تاثیری ندارد چنانکه اعتقاد اهل جاهلیت همین است؛ بلکه چنین تغییراتی برای ترساندن بندگان به سبب گناهان شان و مجازات آنان می باشد، تا اینکه توبه کنند و به سوی الله بازگردند. به همین دلیل است که بندگان را به پناه بردن به نماز و دعا راهنمایی می کند تا اینکه وضعیت به حالت عادی بازگردد؛ و نباید از یاد برد که الله متعال در هستی اسرار و تدبیری دارد.
از عقبة بن عامر رضی الله عنه روایت است که می گوید: از رسول الله صلی الله علیه وسلم شنیدم که فرمود: «سَتُفْتَحُ عَلَيْكُمْ أَرْضُونَ، وَيَكْفِيكُمُ اللهُ، فَلا يَعْجِزْ أَحَدُكُمْ أنْ يَلْهُوَ بِأَسْهُمِهِ»: «به زودی سرزمين های فراوانی برای شما فتح می شود و الله متعال شما را - از شرّ دشمنان - آسوده می کند؛ اما هيچکس نبايد از بازی و تمرين کردن با تيرهايش کوتاهی کند».
به روایت مسلم
رسول الله صلی الله علیه وسلم به اصحابش خبر می دهد که بزودی سرزمین های زیادی را بدون جنگ فتح می کنند، با این همه نباید از تمرین کردن با تیرهای شان و تیراندازی باز بمانند؛ و این بهترین بازی برای مسلمانان است - مادامی که باعث ضایع شدن حقی واجب نشود - چون این کار در جهاد فی سبیل الله یاری می کند و از برترین مقاصد و والاترین اهداف است. و اینکه از آن به «لهو» تعبیر شده از این جهت است که نفس انسان با دوست داشتن آن گره خورده و سرشته شده است؛ وگرنه هدف واقعی از فراگیری آن آماده شدن برای جهاد در راه الله می باشد نه فقط بازی و سرگرمی.
