Hadeeth Cards
Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way
All
حسین بن علی بن ابی‌طالب رضی الله عنهما می‌گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «الْبَخِيلُ مَنْ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ»: «بخیل کسی است که هرگاه من نزد او یاد شوم، بر من درود نفرستد».
به روایت ترمذی و نسائی در «السنن الکبری» و احمد
پیامبر صلی الله علیه وسلم در مورد درود نفرستادن بر ایشان هنگام شنیدن نام یا کُنیه یا وصف‌شان هشدار داده و می‌فرماید: بخیلی که بخلش کامل است کسی است که هرگاه من نزد او یاد شوم بر من درود نفرستد؛ و این به چند سبب است: نخست: او در زمینه‌ای بخیلی کرده که به سبب آن هیچ چیز کم یا زیادی را از دست نمی‌دهد. نه برای آن مالی می‌پردازد و نه تلاش خاصی می‌کند. دوم: او در حق خودش بخل ورزیده و خود را از اجر درود بر پیامبر صلی الله علیه وسلم محروم کرده است، زیرا با امتناع از درود بر او، بخل ورزیده و از ادای حقی سرباز زده که باید برای انجام امر و به دست آوردن اجر، انجامش می‌داد. سوم: درود بر ایشان ادای بخشی از حق پیامبر صلی الله علیه وسلم است زیرا اوست که ما را آموزش داد و راهنمایی کرد و اوست که ما را به سوی الله تبارک و تعالی فراخواند و این وحی و این شریعت را برای ما آورد، بنابراین پس از الله تبارک و تعالی، او سبب هدایت ماست؛ و کسی که بر او درود نفرستند بر خودش و بر پیامبرش صلی الله علیه وسلم دربارهٔ حقی بخل ورزیده که از کم‌ترین حقوق ایشان است.
از سهل بن مُعاذ بن اَنَس از پدرش روایت است که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «مَنْ أَكَلَ طَعَامًا فَقَالَ: الحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هَذَا وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلاَ قُوَّةٍ، غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ»: «هرکس غذایی را بخورد و سپس بگوید: الحَمْدُ للهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هَذَا وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ (ستایش از آن الله است که این [غذا] را به من خوراند و آن را بدون توان و قدرتی از سوی خودم به من روزی داد) گناهان گذشته‌اش آمرزیده می‌شود».
به روایت ابوداوود و ترمذی و ابن‌ماجه و احمد
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ کسی را که غذایی می‌خورد تشویق نمودند که حمد و ستایش الله را به‌جا بیاورد که من توانی در به دست آوردن غذا و خوردن آن نداشتم مگر با یاری الله تعالی؛ سپس رسول خدا ـ صلی الله علیه وسلم ـ بشارت می‌دهد که هرکس چنین بگوید، شایسته و مستحق بخشش و آمرزش گناهان صغیرهٔ گذشته‌اش توسط الله متعال می‌باشد.
از ابوهريره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «مَنْ خَافَ أَدْلَجَ، وَمَنْ أَدْلَج بَلَغَ المَنْزلَ، ألا إِنَّ سِلْعَةَ اللَّهِ غَاليةٌ، أَلا إِنَّ سِلْعةَ اللَّهِ الجَنَّةُ»: «هرکس ترس و نگرانی داشته باشد، ابتدای شب حرکتش را آغاز می کند و کسی که ابتدای شب حرکت کند، به مقصد می رسد. آگاه باشيد که کالای الله، ارزنده و گران بهاست؛ آگاه باشيد که کالای الله بهشت است».
به روایت ترمذی
هرکس از الله متعال بترسد، باید از معصیت و نافرمانی او دوری کند و در اطاعت و فرمانبرداری از او تلاش کند؛ کالای نزد الله بسیار ارزنده و گرانبهاست؛ این کالا بهشت است که بهای آن جز بذل و بخشش جان و مال نیست.
از ابوهريره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «وَالَّذِي نَفْسي بِيَدِهِ، لَوْ لَمْ تُذنِبُوا، لَذَهَبَ اللَّهُ بِكُم، وَجَاءَ بِقومٍ يُذْنِبُون، فَيَسْتَغْفِرُونَ اللَّه تعالى، فيَغْفرُ لَهُمْ»: «سوگند به ذاتی که جانم در دست اوست، اگر گناه نمی کرديد، الله شما را از ميان برمی داشت و کسانی را به جای شما می آورد که گناه کنند و از الله متعال آمرزش بخواهند و او نيز آنها را ببخشد».
به روایت مسلم
رسول الله صلی الله علیه وسلم به پروردگارش سوگند یاد می کند و می فرماید: اگر شما گناه نمی کردید، الله متعال شما را از میان بر می داشت و قومی را جایگزین شما می کرد که پس از گناه کردن، صادقانه و با قلبی سراسر یقین طلب مغفرت و آمرزش می کردند تا بخشیده شوند.
از عبدالله بن مسعود رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «يُؤْتَى بِجَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ لَهَا سَبْعُونَ أَلْفَ زِمَام، مَعَ كُلِّ زِمَامٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ يَجُرُّونَهَا»: «روز قيامت درحالی دوزخ آورده می شود که هفتادهزار افسار دارد و با هر افساری، هفتادهزار مَلَک هستند که آن را می کِشند».
به روایت مسلم
روز قیامت درحالی دوزخ را می آورند که هفتاد هزار افسار دارد که هر افساری را هفتادهزار مَلَک می کِشند.
از انس بن مالک رضی الله عنه روایت است که می‌گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «الدُّعَاءُ لاَ يُرَدُّ بَيْنَ الأَذَانِ وَالإِقَامَةِ»: «دعای میان اذان و اقامه رد نمی‌شود».
به روایت ابوداوود و ترمذی و نسائی
پیامبر صلی الله علیه وسلم فضیلت دعا بین اذان و اقامه را بیان کرده‌اند و اینکه رد نشده و شایستهٔ اجابت است، پس در این هنگام خداوند را به دعا بخوانید.
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که می‌گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم می‌فرمود: «اللَّهُمَّ أَصْلِحْ لِي دِينِي الَّذِي هُوَ عِصْمَةُ أَمْرِي، وَأَصْلِحْ لِي دُنْيَايَ الَّتِي فِيهَا مَعَاشِي، وَأَصْلِحْ لِي آخِرَتِي الَّتِي فِيهَا مَعَادِي، وَاجْعَلْ الْحَيَاةَ زِيَادَةً لِي فِي كُلِّ خَيْرٍ، وَاجْعَلْ الْمَوْتَ رَاحَةً لِي مِنْ كُلِّ شَرٍّ»: «بار الها، دينم را که نگه‌دارندهٔ من از بدی‌هاست اصلاح بفرما و دنيايم را که زندگانی‌‌ام در آن است و آخرتم را که بازگشتم به سوی آن است، اصلاح بفرما؛ و زندگی را برای من موجب افزايش هر نیکی قرار بده و مرگ را برای من مايهٔ راحتی و رهايی از همهٔ بدی‌ها بگردان».
به روایت مسلم
پیامبر صلی الله علیه وسلم دعایی را می‌خواند که اصول مکارم اخلاق را در خود دارد، همان چیزی که برای کامل کردنش مبعوث شده است؛ یعنی: صلاح دین و دنیا و آخرت؛ ایشان در این کلمات کوتاه، صلاح هر سه امر جامع را ذکر می‌کند و از صلاح دین آغاز نموده که صلاح هر دو دنیا وابسته به آن است؛ و به این ترتیب می‌فرماید: «بار الها دینم را برایم اصلاح بفرما» به این صورت که مرا برای انجام آداب آن به شکل کامل، توفیق دهی. «که نگه‌دارندهٔ امر من است» و همهٔ امور مرا حفظ می‌کند، چنانکه اگر دینم تباه شده و به فساد کشیده شود، همهٔ امور من تباه خواهد شد و زیان خواهم دید. اما از آنجایی که صلاح دین به شکل مطلوب حاصل نمی‌شود مگر با صلاح دنیا، می‌فرماید: «و دنیایم را برای من اصلاح بفرما» با صحت و سلامتی بدن و امنیت و روزی و همسر نیکوکار و نسلی پاک و آنچه نیاز دارم؛ و این روزی حلال باشد و کمکی در راه طاعت تو باشد؛ سپس دلیل اینکه صلاح آن را می‌خواهد اینگونه بیان می‌کند که: «معیشت من در آن است» یعنی مکان زندگی و زمان زندگی من را شامل می‌شود. «و آخرت مرا که بازگشت من به آن است، اصلاح فرما». جایی که محل بازگشت من برای دیدار با توست و این اصلاح از طریق اصلاح اعمال و توفیق بنده برای عبادت و اخلاص و حسن خاتمه است. پیامبر صلی الله علیه وسلم آخرت را پس از دنیا ذکر می‌کند زیرا اولی - یعنی دنیا - وسیلهٔ اصلاح دومی - یعنی آخرت - است. چنانکه هرکس دنیای او بر اساس مراد الهی سامان یابد، آخرتش نیز سامان می‌یابد و خوشبخت آخرت خواهد شد. «و زندگی من» و طول عمر مرا «عامل افزودن در هر نیکی» قرار ده تا در آن اعمال نیک بسیار انجام دهم و «مرگ» و زود فرا رسیدن آن را «آسایش من از هر شر» و فتنه و محنت و ابتلا با گناه و غفلت و خلاصی از مشقت‌های دنیا و غم‌های آن و حصول آسایش بگردان.
از ابوموسی رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم این دعا را می‌خواند: «رَبِّ اغْفِرْ لِي خَطِيئَتِي وَجَهْلِي، وَإِسْرَافِي فِي أَمْرِي كُلِّهِ، وَمَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّي، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي خَطَايَايَ، وَعَمْدِي وَجَهْلِي وَهَزْلِي، وَكُلُّ ذَلِكَ عِنْدِي، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَمَا أَخَّرْتُ، وَمَا أَسْرَرْتُ وَمَا أَعْلَنْتُ، أَنْتَ المُقَدِّمُ وَأَنْتَ المُؤَخِّرُ، وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ»: «بارالها اشتباهاتم و آنچه از روی جهل انجام می‌دهم و زياده‌روی‌ام در همهٔ کارهایم و آنچه را تو بهتر از من می‌دانی، بيامرز؛ بارالها گناهانم را بیامرز؛ و آنچه به عمد و از روی جهل و در حالی شوخی از من سر می‌زند، ببخشای؛ و خود معترفم که همهٔ اين گناهان در من وجود دارد. بارالها گناهان گذشته و آینده‌ام و آنچه را پنهان کرده‌ام و آشکار ساخته‌ام بیامرز، تویی که [برخی از بندگان را برای طاعات توفیق می‌دهی و] پیش می‌اندازی و تویی که [برخی دیگر را با رها کردن‌شان] به تاخیر می‌اندازی و تو بر هر چیزی توانا هستی».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
یکی از دعاهای جامع پیامبر صلی الله علیه وسلم این بود که می‌فرمود: «پروردگارا گناهم و جهلم را بیامرز» یعنی آنچه بدون علم و از روی جهل از من سر زده است. «و زیاده‌روی من در همهٔ امورم را». یعنی کوتاهی و تجاوز از حد مرا. «و آنچه تو از من به آن آگاه‌تری» یا الله، تو آن را دانستی و من فراموشش کردم. «بارالها گناهانم و عمدم را ببخش» و گناهانی که به عمد و از روی آگاهی از من سر زده، ببخش. «و جدیت و شوخی من» یعنی آنچه از روی مزاح صادر شده و هر آنچه را در هر دو حالت از من سر زده، ببخش. «و همهٔ آنها نزد من است» یعنی همهٔ گناهانی که ذکر کردم و عیب‌هایی که گفتم در من هست. «بارالها آنچه از پیش مرتکب شدم» یعنی گناهان گذشته «و آنچه در آینده مرتکب خواهم شد» یعنی رخ خواهد داد، «و آنچه پنهان کرده‌ام و آنچه آشکار ساخته‌ام» یعنی گناهان پنهان و آشکار را بیامرز. «تویی که پیش می‌اندازی و تویی که عقب می‌اندازی» هریک از بندگانت را که بخواهی با توفیق خود به سوی آنچه خشنودی توست پیش می‌بری و هریک را بخواهی با خذلان و عدم توفیق عقب می‌اندازی. و به این ترتیب آنچه را تو عقب بیندازی، جلو اندازنده‌ای نیست و آنچه را تو جلو انداخته‌ای، عقب اندازنده‌ای نیست. «و تو بر هر چیزی توانایی». قدرت و اراده‌ات کامل است و هر کاری را که بخواهی انجام می‌دهی.
از ابن عمر رضی الله عنهما روایت است که می‌گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم این دعاها را به هنگام شامگاه و صبحگاه ترک نمی‌کرد: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فِي دِينِي وَدُنْيَايَ وَأَهْلِي وَمَالِي، اللَّهُمَّ اسْتُرْ عَوْرَتِي - أَو: عَوْرَاتِي - وَآمِنْ رَوْعَاتِي، اللَّهُمَّ احْفَظْنِي مِنْ بَيْنِ يَدَيَّ، وَمِنْ خَلْفِي، وَعَنْ يَمِينِي، وَعَنْ شِمَالِي، وَمِنْ فَوْقِي، وَأَعُوذُ بِعَظَمَتِكَ أَنْ أُغْتَالَ مِنْ تَحْتِي»: «بارالها، از تو عافیت در دنیا و آخرت را می‌خواهم؛ بارالها، از تو بخشش و عافیت در دین و دنیا و خانواده و مالم را خواهانم؛ بارالها، عیب و نقص‌های مرا بپوشان و ترس‌هایم را به امنیت تبدیل بفرما؛ بار الها، مرا از جلو و از پشت سرم و از سمت راستم و از سمت چپم و از بالای سرم حفظ بفرما؛ و به عظمت و بزرگی تو پناه می‌آورم که از زیر پایم ناگهانی کشته شوم».
به روایت ابوداوود و نسائی و ابن‌ماجه و احمد
پیامبر صلی الله علیه وسلم به هنگام شامگاه و صبحگاه این دعاها را ترک نمی‌کردند: «بارالها من از تو عافیت را خواهانم» و سلامت از بیماری‌ها و دردها و بلاها و سختی‌های دنیوی و شهوات و فتنه‌های دینی «در دنیا و آخرت» یعنی آنچه اثرش زودهنگام است یا در آخرت خود را نشان می‌دهد. «بارالها من از تو خواهان عفو و بخشش هستم» و پاک شدن گناهان و گذشت از آنها؛ «و عافیت» و سالم ماندن از عیب‌ها؛ «در دینم» از شرک و بدعت‌ها و گناهان «و دنیایم» از مصیبت‌ها و آزارها و بدی‌ها؛ «و خانواده‌ام» همسرانم و فرزندانم و خویشانم؛ «و مالم» اموالم و کارم. «بار الها اسرار مرا بپوشان» و عیب‌ها و اشکالات و تقصیراتم را ستر کن و گناهانم را پاک بگردان؛ «و ترس‌هایم را به امنیت بدل بفرما» ترس و وحشتم را از بین ببر. «بارالها مرا حفظ کن» و بلاها از جمله آزاردهنده‌ها و مصیبت‌ها را از من دور کن؛ «از برابرم و از پشت سرم و از سمت راستم و از سمت چپم و از بالایم» چراکه در اینجا از الله خواسته که او را از همهٔ جهت‌ها حفظ کند زیرا بلاها و آفت‌ها از یکی از این جهت‌ها به انسان می‌رسد. «و به عظمت تو پناه می‌برم که ناغافل کشته شوم» و ناگهانی گرفته شوم و غافلانه نابود گردم «از پایینم» با فرو رفتن در زمین هلاک شوم.
