Hadeeth Cards
Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way
All
از سهل بن سعد رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إنَّ أهْلَ الْجَنَّةِ لَيَتَراءَوْنَ الغُرَفَ فِي الْجَنَّةِ كَمَا تَتَرَاءَوْنَ الكَوكَبَ فِي السَّمَاءِ»: «بهشتيان، غرفه های - ساير بهشتيان - را در بهشت، آن گونه می بينند که شما ستارگان را در آسمان مشاهده می کنيد».
متفق علیه
اهل بهشت به تناسب فضل و برتری خویش، در جایگاه های متفاوت بهشت قرار دارند؛ و آنانی که در طبقات پایین بهشت قرار دارند، آنانی را که در درجات بالاتر قرار دارند، همچون ستارگان می بینند.
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که گفت: رسول الله صلی الله علیه و سلم فرمودند: «لَا تَحَاسَدُوا، وَلَا تَنَاجَشُوا، وَلَا تَبَاغَضُوا، وَلَا تَدَابَرُوا، وَلَا يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ، وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ، لَا يَظْلِمُهُ وَلَا يَخْذُلُهُ، وَلَا يَحْقِرُهُ التَّقْوَى هَاهُنَا» وَيُشِيرُ إِلَى صَدْرِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ «بِحَسْبِ امْرِئٍ مِنَ الشَّرِّ أَنْ يَحْقِرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ، كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ، دَمُهُ، وَمَالُهُ، وَعِرْضُهُ». «با یکدیگر حسادت نورزید، و بازارگرمیِ کاذب نکنید، و با یکدیگر دشمنی نکنید، و به یکدیگر پشت نکنید، و بر معاملهٔ یکدیگر، معامله نکنید، و ای بندگان خدا، با هم برادر باشید. مسلمان برادر مسلمان است، به او ستم نمی‌کند، او را تنها نمی‌گذارد و او را تحقیر نمی‌کند. تقوا اینجاست» و سه بار به سینهٔ خود اشاره کردند. «برای شرارتِ یک شخص همین بس که برادر مسلمانش را تحقیر کند. همه چیزِ مسلمان بر مسلمان حرام است: خونش، و مالش، و آبرویش».
به روایت مسلم
پیامبر صلی الله علیه و سلم مسلمان را دربارهٔ برادر مسلمانش به نیکی سفارش کردند و برخی از واجبات و آدابی را که در برابر آنان بر عهده دارد، بیان کردند؛ از جمله: سفارش اول: با یکدیگر حسادت نورزید، به این صورت که برخی از شما آرزوی از بین رفتن نعمت دیگری را داشته باشد. دوم: در معامله قیمت را به دروغ و با تبانی بالا نبرید، به این صورت که شخصی قیمت کالا را بالا ببرد در حالی که قصد خرید آن را ندارد؛ و منظورش تنها سود رساندن به فروشنده یا ضرر رساندن به خریدار باشد. سوم: با یکدیگر دشمنی نکنید، و آن ارادهٔ ضرر رساندن است که ضد محبت است؛ مگر آنکه دشمنی در راه خداوند متعال باشد که در آن صورت واجب است. چهارم: به یکدیگر پشت نکنید، به این صورت که هر یک از شما به برادرش پشت کند و از او روی بگرداند و او را ترک کند. پنجم: بر معاملهٔ یکدیگر، معامله نکنید، به این صورت که به کسی که کالایی را خریده بگویی: من مانند آن را با قیمتی کمتر یا با همان قیمت و کیفیتی بهتر دارم. سپس ایشان علیه الصلاة والسلام به سفارشی جامع اشاره کردند و فرمودند: همچون برادرانی برای یکدیگر باشید؛ به این صورت که کارهای نهی‌شده را ترک کنید و در حق یکدیگر محبت، نرمی، دلسوزی و مهربانی بورزید و در امور خیر با هم همکاری کنید، و همواره دلی پاک و نیتی خیرخواهانه داشته باشید. و از لوازم این برادری این است که: به برادر مسلمانش ستم نکند و به حق او تجاوز ننماید. و اینکه برادر مسلمانش را در حالی که به او ستم می‌شود، تنها نگذارد و او را در جایی که می‌تواند یاری‌اش کند و ظلم را از او بردارد، رها نکند. و اینکه او را تحقیر نکند و کوچک نشمارد و با دیدهٔ حقارت و پستی به او ننگرد؛ که این از تکبر قلبی ناشی می‌شود. سپس پیامبر صلی الله علیه و سلم سه بار بیان کردند که تقوا در قلب است، و هر کس در قلبش تقوایی باشد که مقتضیِ اخلاق نیکو و ترس از خدا و مراقبت از اوست، هیچ مسلمانی را تحقیر نخواهد کرد. و سپس بیان نموند که از خصلت‌های شر و اخلاق پست برای شخص همین کافی است که برادر مسلمانش را تحقیر کند؛ و این به خاطر تکبری است که در قلب اوست. سپس پیامبر صلى الله عليه وسلم برای تأکید بر نکات پیشین فرمودند که هر مسلمانی به طور کامل بر مسلمان دیگر حرام است؛ یعنی ریختن خونش، چه با کشتن باشد یا آسیب‌های کمتر مانند زخمی کردن و زدن؛ و همچنین دست‌درازی به مالش، با گرفتنِ ناحق آن؛ و نیز لطمه زدن به آبرویش، با بدگویی از شخصیت یا اصل و نسب او.
از ابوهُرَیره رضی الله عنه روایت است که گفت: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «مَنْ نَفَّسَ عَنْ مُؤْمِنٍ كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ الدُّنْيَا نَفَّسَ اللهُ عَنْهُ كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ، وَمَنْ يَسَّرَ عَلَى مُعْسِرٍ يَسَّرَ اللهُ عَلَيْهِ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ، وَمَنْ سَتَرَ مُسْلِمًا سَتَرَهُ اللهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ، وَاللهُ فِي عَوْنِ الْعَبْدِ مَا كَانَ الْعَبْدُ فِي عَوْنِ أَخِيهِ، وَمَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَلْتَمِسُ فِيهِ عِلْمًا سَهَّلَ اللهُ لَهُ بِهِ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ، وَمَا اجْتَمَعَ قَوْمٌ فِي بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِ اللهِ يَتْلُونَ كِتَابَ اللهِ وَيَتَدَارَسُونَهُ بَيْنَهُمْ إِلَّا نَزَلَتْ عَلَيْهِمِ السَّكِينَةُ، وَغَشِيَتْهُمُ الرَّحْمَةُ، وَحَفَّتْهُمُ الْمَلَائِكَةُ، وَذَكَرَهُمُ اللهُ فِيمَنْ عِنْدَهُ، وَمَنْ بَطَّأَ بِهِ عَمَلُهُ لَمْ يُسْرِعْ بِهِ نَسَبُهُ». یعنی: «هر کس غمی از غم‌های دنیا را از مؤمنی برطرف سازد، خداوند گرفتاری و غمی از غم‌های روز قیامت را از او برطرف می‌سازد، و هر کس بر تنگدستی آسان بگیرد، خداوند در دنیا و آخرت بر او آسان می‌گیرد، و هر کس [عیب] مسلمانی را بپوشاند، خداوند در دنیا و آخرت [عیب] او را می‌پوشاند، و خداوند در کمک بنده است تا زمانی که بنده در کمک برادرش باشد، و هر کس راهی را بپیماید که در آن دانشی بجوید، خداوند به وسیلهٔ آن، راهی به سوی بهشت را برایش آسان می‌گرداند، و هیچ گروهی در خانه‌ای از خانه‌های خدا گرد هم نمی‌آیند تا کتاب خدا را تلاوت کنند و آن را میان خود بیاموزند، مگر آنکه آرامش بر آنان نازل می‌شود، و رحمت آنان را فرامی‌گیرد، و فرشتگان آنان را در بر می‌گیرند، و خداوند آنان را نزد کسانی که نزد اویند (فرشتگان مقرب) یاد می‌کند، و هر کس عملش او را [از رسیدن به درجات عالی] باز دارد، نسبش به سرعت او را [به آن درجات] نخواهد رساند».
به روایت مسلم
پیامبر صلی الله علیه و سلم بیان کرده‌اند که پاداش مسلمان نزد خداوند، از جنس عملی است که آن مسلمان با دیگر مسلمانان انجام می‌دهد؛ پس هر کس غمی و سختی‌ای از غم‌های دنیا را از مؤمنی برطرف سازد، خداوند در مقابل، غمی از غم‌های روز قیامت را از او برطرف می‌سازد. و هر کس بر تنگدستی آسان بگیرد و کار را بر او سهل کند و سختی‌اش را برطرف نماید، خداوند در دنیا و آخرت بر او آسان می‌گیرد. و هر کس [عیب] مسلمانی را بپوشاند، مثلاً از او لغزش‌ها و خطاهایی را ببیند که شایستهٔ آشکار شدن نیست، خداوند در دنیا و آخرت [عیب] او را می‌پوشاند. و خداوند یاری‌دهندهٔ بندهٔ خود است، تا زمانی که آن بنده در مسیر یاری رساندن به برادرش در امور دینی و دنیوی او باشد، و این یاری می‌تواند با دعا، بدن، مال و غیر آن باشد. و هر کس در راه به دست آوردن دانش شرعی گام بردارد و قصدش از آن، رضایت خداوند متعال باشد، خداوند به وسیلهٔ آن، راهی به سوی بهشت را برایش آسان می‌گرداند. و هیچ گروهی در خانه‌ای از خانه‌های خدا گرد هم نمی‌آیند تا کتاب خدا را تلاوت کنند و آن را میان خود بیاموزند، مگر آنکه آرامش و وقار بر آنان نازل می‌شود، و رحمت خدا آنان را فرامی‌گیرد و در بر می‌گیرد، و فرشتگان آنان را احاطه می‌کنند، و خداوند از آنان نزد مقربان درگاهش ثنا می‌گوید، و همین شرافت بس که خداوند از بنده‌اش در ملأ اعلی یاد کند. و هر کس عملش ناقص باشد، [نسبش] او را به مرتبهٔ صاحبان اعمال [کامل] نمی‌رساند، پس شایسته است که بر شرافت نَسَب و فضیلت پدران تکیه نکند و در عمل کوتاهی نورزد.
از اَغَرّ رضی الله عنه که از اصحاب پیامبر صلی الله علیه و سلم بود، روایت است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و سلم فرمودند: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ تُوبُوا إِلَى اللهِ، فَإِنِّي أَتُوبُ فِي الْيَوْمِ إِلَيْهِ مِائَةَ مَرَّةٍ». یعنی: «ای مردم، به سوی الله توبه کنید، زیرا من روزی صد بار به درگاه او توبه می‌کنم».
به روایت مسلم
پیامبر صلی الله علیه و سلم مردم را به بسیار توبه کردن و استغفار امر می‌کنند، و از خودشان خبر می‌دهند که ایشان در روز بیش از صد بار به درگاه خداوند متعال توبه و استغفار می‌کنند، در حالی که گناهان گذشته و آیندهٔ ایشان آمرزیده شده است. و در این کار، کمال فروتنی و بندگی برای خداوند جل و علا وجود دارد.
از مَعقِل بن یسار رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «الْعِبَادَةُ فِي الْهَرْجِ كَهِجْرَةٍ إِلَيَّ». «عبادت در زمان هرج و مرج (فتنه و آشوب)، مانند هجرت کردن به سوی من است».
به روایت مسلم
پیامبر صلی الله علیه و سلم در زمان هرج و مرج، فتنه، کشتار و درهم آمیختگی امور مردم، به عبادت و تمسک به آن راهنمایی کردند، و اینکه پاداش آن مانند هجرت به سوی پیامبر صلی الله علیه و سلم است؛ و این بدان جهت است که مردم از عبادت غافل می‌شوند و به چیزهای دیگر سرگرم می‌گردند و جز افراد اندکی خود را برای آن فارغ نمی‌سازند.
از ابوسعید رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمودند: «مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَدْعُو بِدَعْوَةٍ لَيْسَ فِيهَا إِثْمٌ، وَلَا قَطِيعَةُ رَحِمٍ، إِلَّا أَعْطَاهُ اللهُ بِهَا إِحْدَى ثَلَاثٍ: إِمَّا أَنْ تُعَجَّلَ لَهُ دَعْوَتُهُ، وَإِمَّا أَنْ يَدَّخِرَهَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ، وَإِمَّا أَنْ يَصْرِفَ عَنْهُ مِنَ السُّوءِ مِثْلَهَا» قَالُوا: إِذنْ نُكْثِرُ، قَالَ: «اللهُ أَكْثَرُ». یعنی: «هیچ مسلمانی نیست که دعایی کند که در آن گناه یا قطع رابطهٔ خویشاوندی نباشد، مگر آنکه الله به وسیلهٔ آن، یکی از سه چیز را به او می‌دهد: یا دعایش را به زودی [در دنیا] برایش برآورده می‌سازد، یا آن را در آخرت برایش ذخیره می‌کند، و یا به همان اندازه، بدی را از او دور می‌گرداند». گفتند: پس در این صورت، زیاد دعا می‌کنیم. فرمودند: «[فضل و عطای] الله بیشتر است».
به روایت احمد
پیامبر صلی الله علیه و سلم خبر داده‌اند: که مسلمان هرگاه خدا را بخواند و از او چیزی بخواهد که گناه نباشد، مانند درخواست آسان شدن گناه و ظلم، و یا قطع رابطهٔ خویشاوندی، مانند دعا علیه فرزندان و خویشاوندان، مگر آنکه خداوند در برابر دعایش یکی از سه چیز را به او عطا می‌کند: یا اینکه دعایش را به زودی برایش برآورده می‌سازد و آنچه را خواسته به او می‌دهد. و یا اینکه خداوند عز و جل آن را به عنوان پاداشی در روز قیامت برایش به تأخیر می‌اندازد تا موجب بلندی درجات یا رحمت و آمرزش گناهانش شود. و یا اینکه در دنیایش، به اندازهٔ آن دعا، بدی را از او دفع می‌کند. پس اصحاب به پیامبر صلی الله علیه و سلم گفتند: در این صورت زیاد دعا می‌کنیم؛ تا به یکی از این فضیلت‌ها دست یابیم؟ پس پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمودند: آنچه نزد خداوند است، بیشتر و بزرگتر از آن چیزی است که شما می‌خواهید، پس عطای او تمام نمی‌شود و پایان نمی‌پذیرد.
از ابن عباس رضی الله عنهما روایت است که: پیامبر خدا صلی الله علیه و سلم هنگام سختی و گرفتاری می‌فرمودند: «لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ الْعَظِيمُ الْحَلِيمُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَرَبُّ الْأَرْضِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ». یعنی: «هیچ معبود بر حقی جز اللهِ بزرگ و بردبار نیست، هیچ معبود بر حقی جز الله، پروردگار عرش بزرگ نیست، هیچ معبود بر حقی جز الله، پروردگار آسمان‌ها و پروردگار زمین و پروردگار عرش گرامی نیست».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
پیامبر صلی الله علیه و سلم هنگام شدت یافتن سختی و غم می‌فرمودند: «لا إله إلا الله» هیچ معبود بر حقی جز الله نیست، «العظيم» بزرگ مرتبه و جلیل الشأن در ذات، صفات و افعالش، «الحليم» آنکه در مجازات گناهکار شتاب نمی‌ورزد، بلکه آن را به تأخیر می‌اندازد و چه بسا با وجود قدرت بر [مجازات] او، از وی درمی‌گذرد، پس او سبحانه بر هر چیزی تواناست. «لا إله إلا الله ربُّ العرشِ العظيم» آفریدگار عرش بزرگ، «لا إله إلا الله ربُّ السمواتِ والأرض» و آفریدگار آسمان‌ها و زمین، و آفریدگار هر آنچه در آنهاست و مالک و اصلاح‌گر آن، و هرگونه که بخواهد در آن تصرف می‌کند، «رب العرش الكريم» آفریدگار عرش گرامی.
از ابوسعید خُدری رضی الله عنه روایت است که گفت: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيُمْسِكْ بِيَدِهِ عَلَى فِيهِ، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَدْخُلُ». یعنی: «هرگاه يکی از شما خميازه کشيد، دستش را روی دهانش بگيرد؛ زيرا شيطان [از اين راه به بدن انسان] وارد می‌شود».
به روایت مسلم
پیامبر صلی الله علیه و سلم کسی را که به دلیل خمودگی یا سیری و مانند آن، با باز کردن دهانش خمیازه می‌کشد، راهنمایی کرده‌اند که دستش را بر دهانش بگذارد و با آن دهان را ببندد؛ و این بدان جهت است که اگر دهان را باز بگذارد، شیطان وارد آن می‌شود، پس قرار دادن دست، مانعی برای ورود او خواهد بود.
از ابن عمر رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «لاَ يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَى مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ خُيَلاَءَ». یعنی: «خداوند به کسی که از روی تکبر و غرور لباسش را [بر روی زمین] بکشد، نگاه [رحمت] نمی‌کند».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
پیامبر صلی الله علیه و سلم از رها کردن لباس یا اِزار (لنگ) در پایین‌تر از قوزک پا از روی خودپسندی و تکبر هشدار داده‌اند، و اینکه هر کس چنین کند، سزاوار این تهدید شدید است که خداوند در روز قیامت با نگاه رحمت به او ننگرد.
