Hadeeth Cards
Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way
All
لە عائیشەوە -ڕەزای خوای لێبێت- دەڵێت: عبد الرحمن کوڕی ئەبو بەکری سدیق -ڕەزای خوایان لێبێت- هات ژووەروە بۆ لای پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم-، ئەوم لار کردبووەوە بۆ سەر سینگم، وعبد الرحمن سیواکێکی تەڕی پێ بوو کە سیواکی پێی دەکرد؛ پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم- چاوی خستە سەر سیواکەکە، بۆیە سیواکەکەم هێنا وجاویم وبۆنیم خۆشکرد، ودام بە پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم- وسیواکی پێی کرد، وهەرگیز پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم- نەبینی بوو بەو شێوە جوان وچاکە سیواک بکات، کاتێک پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم- تەواو بوو لە سیواک کردنەکەی: دەستی بەرز کردەوە -یان پەنجەی بەرز کردەوە-، پاشان فەرمووی: «بۆ لای ئەو زاتەی کە لە سەرەوەیە -سێ جار-»، وعائیشە دەیووت: کاتێک مرد لە باوەشی من بوو (مەبەست پێی نێوان گەدە وگەردنە -ملە-).
بوخاری گێڕاویەتیەوە
عائیشە -ڕەزاى خواى لێبێت- باسێک دەکات کە ئاماژەی پەیوەست بوون وخۆشەویستی پێغەمبەرە -صلى الله علیه وسلم- بۆ سیواک کردن، ئەویش ئەوەیە عبدالرحمانی کوڕی ئەبوبەکر -ڕەزاى خوایان لێبێت- برای عائیشە هاتە ژوورەوە لە کاتى سەرە مەرگی پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم- وسیواکێکی تەڕی پێبوو دەیدا لە ددانەکانى. کاتێک پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم- سیواکەکەى عبدالرحمانی بینی، سەرەڕای نەخۆشی وئازارەکەى چاوی بڕیە سیواکەکە، وعائیشە -ڕەزاى خواى لێبێت- تێگەیشت؛ بۆیە سیواکەى براکەی هێنا وسەری سیواکەکەى بڕی وپاکی کردەوە بۆ پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم- بۆیە سیواکی پێی کرد. وعائیشە پێشتر نەیبینی بوو کە پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم- بەو شێوە جوانە سیواک بکات، کاتێک تەواو بوو لە سیواک کردنەکەی، پەنجەی شایەتمانى بەرزەوە کرد، کە ئەمیش ئاماژەیە بۆ تەوحید (یەک خوا پەرستی)، وچوون بۆ لای پەروەردگاری هەڵبژارد، پاش ئەمە پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم- کۆچی دوایی کرد. وعائیشە -ڕەزاى خواى لێبێت- شانازی دەکرد بەوەى کە پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم- کاتێک کۆچی دوایی کرد سەری لە سەر سینگی ئەو بوو.
لە جابری کوڕی عبداللە وئەبی هورەیرەوە -ڕەزای خوایان لێبێت- کە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «نمونەى من وئێوە وەکو نمونەی پیاوێکە ئاگرێکی هەڵکردبێت ومێرووەکان لە دەوری کۆببنەوە وبکەونە ناوی، وپیاوەکەش ئەو مێرووانە لە ئاگرەکە دووربخاتەوە، ومنیش جلەکانتان دەگرم بۆ ئەوەى نەکەونە ناو ئاگرەکەوە بەڵام ئێوە لە دەستی من خۆتان دەردەکەن».
موسلیم گێڕاویەتیەوە - بوخاری و موسلیم هاوڕان لەسەری
پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- ڕوونی دەکاتەوە کە حاڵی ئەو لەگەڵ ئومەتەکەی وەکو حاڵی پیاوێکە لە دەشتاییەکدایە، ئاگرێک دەکاتەوە ومێرووەکان لە دەوری کۆ دەبنەوە وخۆیانی تێ فڕێ دەدەن؛ چونکە ئەمە خووی پەپولە وپەخشە ومێرووە بچوکەکانى ترە بە هۆی حەزکردنیان لە گەرمی وڕۆشنایی خۆیانی تێ فڕێ دەدەن لە نەزانیندا، ئەگەر مرۆڤ ئاگر بکاتەوە لە دەشتاییەک؛ ئەوا ڕێ دەگرێت لەوەى مێرووەکان خۆیانی تێ فڕێ بدەن، بە هەمان شێوە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت منیش ڕێگری لە ئێوە دەکەم کە خۆتان فڕێ بدەنە ناو دۆزەخەوە ودەتانگرم، بەڵام ئێوە لە دەستی من خۆتان دەردەکەن وئەمیش بە هۆی پێچەوانەکردنی فەرمانەکانى پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم-.
لە عبداللەی کوڕی عەباسەوە -ڕەزای خوایان لێبێت- دەڵێت: «پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- نوێژی کرد لە سەر قەبرێک پاش ئەوەى لە گۆڕ دانرا، چوار جار تەکبیرەی کرد*». *(چوار جار تەکبیرەی کرد: واتا بە تەکبیرەی یەکەمەوە چوار تەکبیرەی کرد -چوار جار ووتی: الله أکبر-، هەروەکو نوێژی جەنازە)
بوخاری و موسلیم هاوڕان لەسەری
پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- خوڵقێنراوە لەسەر ڕەوشتە جوانەکان وەکو ڕەحمەت وڕەئفەت وبەزەیی، بۆیە کاتێک هەر هاوەڵێکی دیار نەبوایە پرسیاری سەبارەت حاڵی دەکرد. پرسیاری کرد سەبارەت بە خاوەنی گۆڕێک لە گۆڕەکان، ئەوانیش ووتیان فڵانە کۆچی دوایی کردووە، بۆیە پێی خۆش بوو کە نوێژی لەسەر بکات، چونکە نوێژ کردنەکەى ئارامی وسەکینەت دەهێنێت بۆ مردووەکە، ونور وڕۆشناییە بۆ مردوو چونکە تاریکی ناو گۆڕەکەى لەسەر لادەبات، نوێژی لەسەر قەبرەکە کرد هەروەکو نوێژ کردن لەسەر مردوویەک کە جەنازەکەى ئامادە بێت. پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- لە کاتی نوێژ کردن لەسەر مردووەکە لەسەر گۆڕەکە ڕانەوەستا بەڵکو نوێژی کرد لە تەنیشتی (لە بەرامبەری) هەروەکو نوێژ مردوو لەسەر جەنازەی ئامادەبوو.
لە ئەبی هورەیرەوە -ڕەزای خوای لێبێت- دەڵێت: «پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- لە نوێژی بەیانی لە ڕۆژی جومعەدا: (الم تَنْزِيلُ السَّجْدَةَ و هَلْ أتى على الإنسان - سورەتی السجدة والإنسان)ی دەخوێند».
بوخاری و موسلیم هاوڕان لەسەری
خووی پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- وا بوو کە لە نوێژی بەیانی ڕۆژی جومعەدا: -سورەتی السجدة- بخوێنێت لە پاش خوێنی -سورەتی الفاتحة- لە ڕکاتی یەکەمدا، و -سورەتی الإنسان- بخوێنێت پاش خوێندنی -سورەتی الفاتحة- لە ڕکاتی دووەمدا، ئەمیش بۆ بیرهێنانەوە ئەو ڕووداوە مەزنانەی کە لەم ڕۆژەدا ڕوویانداوە وڕوودەدەن لە داهاتوودا، وەکو: دروستکردنی ئادەم وبیرهێنانەوەى زیندووبوونەوە وکۆکردنەوە بەندەکان وڕووداوەکانى قیامەت وجگە لەمانە.
لە عبداللەی کوڕی عەباسەوە -ڕەزای خوایان لێبێت- دەڵێت: «پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- چەندەها شەوی یەک لە دواى یەک بە سک بەتاڵیەوە دەخەوت، وخێزانەکەى هیچ خواردنێکیان دەستنەدەکەوت، وزۆربەی خواردنەکەیان نانی جۆ بوو».
ئیبنو ماجه گێڕاویەتیەوە - تورموذی گێڕاویەتیەوە - ئەحمەد گێڕاویەتیەوە
پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- چەند شەوێک لە دواى یەک دەخەوت بە بێ خواردن، وبەهەمان شێوە خێزان ومنداڵەکانى؛ چونکە هیچ خواردنێکیان نەبوو بیخۆن، وزۆربەی خواردنەکەیان نانی جۆ بوو، کە ئەمیش نرخی کەمترە لە نانی گەنم وخواردنەکانی تر.
لە ئیبن مەسعودەوە -ڕەزای خوای لێبێت- دەڵێت: چووم بۆ لای پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- تای لێهاتبوو، ودەستم لە لاشەیدا، و ووتم: تۆ تووشی تایەکی سەخت بوویت، فەرمووی: «بەڵێ، من هێندەی دوو پیاو لە ئێوە تووشی تا دەبم».
بوخاری و موسلیم هاوڕان لەسەری
ئیبن مەسعود -ڕەزای خوای لێبێت- باسی ئەوە دەکات کە کاتێک چوو بۆ لای پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- لە کاتی نەخۆش بوونیدا تووشی ئازارێکی زۆر هاتبوو؛ بۆیە ئیبن مەسعود دەستی لە لاشەی پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- دا، ووتی: تۆ نەخۆشیەکەت زۆر سەختە ئەی پێغەمبەری خودا، ئەویش پێی فەرموو کە نەخۆشیەکانى لەسەر سەخت وتوند دەکرێت، دوو ئەوەندەى نەخۆشی پیاوێک، وئەمیش بۆ ئەوەیە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- بگاتە بەرزترین پلەکانى ئارامگرتن.
لە ئەبی هورەیرەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «خواى گەورە هیچ پێغەمبەرێکی نەناردووە کە شوانێتی پەزی (مەڕ وبزنی) نەکردبێت»، هاوەڵانی ووتیان: تەنانەت تۆیش؟ فەرمووی:«بەڵێ (تەنانەت منیش)، شوانێتی پەزم دەکرد بۆ دانیشتوانى مەککە بەرامبەر هەندێک نرخ».
بوخاری گێڕاویەتیەوە
هەموو پێغەمبەران شوانێتی پەزیان (مەڕ وبزنیان) کردووە لە ژیانیاندا، وا دیارە فەرموودەکە ئاماژە بۆ ئەوە دەکات پێش ئەوەى ببن بە پێغەمبەر -علیهم الصلاة والسلام-، بۆیە زانایان وتوویانە: دانایی لەمەدا ئەوەیە بۆ ئەوەى مرۆڤ ڕاهێنان بکات لەسەر بەڕێوەبردنی خەڵکی وئاراستەکردنیان بەرەو چاکە، چونکە شوانى پەز جاری وا هەیە ئاژەڵەکان بەرەو لەوەڕگا دەبات وجاری وا هەیە دەیانهێڵێتەوە وجاری وا هەیە وئەم کردەوەیەش پێویستی بە ئارامگری ولێزانین هەیە چونکە کارێکی ئاسان نییە بە تایبەت چونکە مامەڵە لەگەڵ ئاژەڵدا دەکرێت کە نە تێدەگەن ونە دەبیستن وبەڕێوەبردنیان گرانترە لە بەڕێوەبردن وئاراستەکردنی مرۆڤەکان بۆیە هەرکەسێک لەمەدا سەرکەوتوو بێت ئەوا بە ڕێژەیەکی زۆر سەرکەوتوو دەبێت لە هەر بەڕێوەبردنێکی تر، وپێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- ئەم ئومەتە بەڕێوە دەبات وئاراستەی دەکات بۆ خێر وچاکە بە زانست وهیدایەت وچاوڕۆشنیەوە وەکو شوان کە زانستی هەیە سەبارەت بە لەوەڕگا چاکەکان، وئاراستەی پەزەکە دەکات بۆ ئەو شتەی خێری بۆیان هەیە، لەوانەش خواردن وخواردنەوە وپاراستنیان لە خراپە ودەستدرێژی دڕندەکان. شوانێتی پەز هەڵبژێردراوە چونکە شوانی پەز سیفەتی هێوری وهێمنی ودڵنیایی تێدایە بە پێچەوانەى شوانی وشترەوە کە زۆر جوان شوانی وشتر بەوە ناسراوە کە توند وزبرە، چونکە وشترە توند وزبرە، بۆیە خواى گەورە شوانێتی پەزی بۆ پێغەمبەران هەڵبژارد بۆ ئەوەى ڕاهێنراو بن لەسەر بەڕێوەبردن وئاراستەکردنی خەڵکی بە شێوەیەکی نەرم ونیان.
لە ئەبی هوڕەیڕەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «ھەرکەسێک سەلامم لێبکات، ئەوا خوای گەورە ڕۆحم دەکاتەوە بەبەردا بۆئەوەی وەڵامی سەلامەکەی بدەمەوە».
(أبو داود وأحمد) ڕیوایەتیان كردووە
پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- باسی ئەوەمان بۆ دەكات كە ڕۆحی بەبەردا دەكرێت بۆئەوەی وەڵامی سەلامكردنی هەركەسێك بداتەوە كە سەلامی لێكردووە؛ ئینجا ئەگەر نزیك یان دوور بێت، وژیانی بەرزەخ وگۆڕ شتێكی غەیبی ونەبینراوە، وتەنها الله حەقیقەتی دەزانێت، وئەو لەسەر كردنی هەموو شتێك توانادارە.
لە عائیشەوە -ڕەزای خوای لێبێت- دەڵێت: «کاتێک پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- کۆچی دوایی کرد؛ سەری لە نێوان سینگم وگەردنمدا بوو، وکاتێک ڕۆحی لە لاشەی دەرچوو هیچ بۆنێکم نەکردووە هێندەى ئەو بۆنە خۆش بێت».
ئەحمەد گێڕاویەتیەوە
عائیشە -ڕەزاى خواى لێبێت- باسی ئەوە دەکات کاتێک پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- کۆچی دوایی کرد، بە پاڵکەوتنەوە سەری لە نێوان سینگ وگەردنی عائیشەدا بوو، وکاتێک ڕۆحی لە لاشەی دەرچوو هیچ بۆنێک هێندەى ئەو بۆنە خۆش نەبووە.
