Hadeeth Cards
Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way
All
لە ئەبی موساوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «ئیماندار لە بەهەشتدا خێمەیەکی هەیە کە لە یەک مرواری ناوبۆش دروستکراوە، درێژییەکەى شەست میلە، ئیماندار چەندەها هاوسەری هەیە دەڕواتە لای هەریەکیان، ئەوانی تر نایبینن».
(البخاري ومسلم) هاوڕان لەسەری
پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- باسی هەندێك لە نیعمەتەكانی بەهەشتمان بۆ دەكات، ئیماندار لە بەهەشتدا خێمەیەكی مەزن وفراوانی هەیە، كە لە یەك مرواری ناوبۆش دروستكراوە، پانی ودرێژیەكەی لە ئاسماندا شەست میلە، لە هەر شوێن وئاراستە وگۆشەیەك لە چوارگۆشەكانی ئەم خێمەیە؛ چەند هاوسەری هەیە، هیچیان ئەوانی تر نابینن، وئیماندار سەردانی هەموویان دەکات.
لە ئەبی هورەیرەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «خواى گەورە -تَبَارَكَ وَتَعَالَى- دەفەرموێت: «بۆ بەندە چاکەکانم شتانێکم ئامادە کردووە کە چاوەکان نەیان بینیووە، وگوێیەکان نەیان بیستووە، و بەسەر دڵی هیچ مرۆڤێکدا نەهاتووە»، ئەبو هورەیرە دەڵێت: بخوێننەوە ئەگەر ویستتان: {فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَّآ أُخْفِىَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعْيُنٍ} [السجدة: 17] واتە: {ئینجا ھیچ کەسێک نازانێت چی شاراوەتەوە بۆیان لە (بەھەشتدا کە ھۆی) ئۆقرە وگەشبوونی چاوەکانن}».
(البخاري ومسلم) هاوڕان لەسەری
پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- پێمان ڕادەگەیەنێت كە خوای گەورە -تبارك وتعالی- دەفەرموێت: شتانێكی وەهام خوڵقاندووە وئامادەم كردووە لە بەهەشتدا بۆ بەندە چاكەكانم وەكو ڕێزلێنانێك كە چاوەكان هەرگیز نەیانبینیووە، وگوێیەكان هەرگیز وەسفیان نەیانبیستووە، وچۆنیەتیەكەی نەهاتووە بەسەر دڵی هیچ مرۆڤێكدا. ئەبو هورەیرە -ڕەزای خوای لێبێت- دەڵێت: ئەم ئایەتە بخوێننەوە ئەگەر ویستتان: {فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَّآ أُخْفِىَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعْيُنٍ} واتە: {ئینجا ھیچ کەسێک نازانێت چی شاراوەتەوە بۆیان لە (بەھەشتدا کە ھۆی) ئۆقرە وگەشبوونی چاوەکانن} [السجدة: 17].
لە ئەبی عبد الله ئەلجەدەلیەوە دەڵێت: پرسیارم لە عائیشە کرد -ڕەزاى خواى لێبێت-، سەبارەت بە ڕەوشتی پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- ئەویش ووتی: «جوێندەر ودەمشڕ نەبووە، وکەسێک نەبووە دەنگی بەرز بکاتەوە (بەسەر خەڵکی) لە بازاڕەکاندا، وخراپەی ئەنجام نەدەدا بەرامبەر بە خراپە (کە دەرهەقی کرابێت)، بەڵکو لێبووردە بوو و (لە خەڵکی) خۆش دەبوو».
(الترمذي وأحمد) ڕیوایەتیان كردووە
دایكی ئیمانداران عائیشە -ڕەزای خوای لێبێت- پرسیاری لێكرا سەبارەت بە ڕەوشتی پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم-، ئەویش ووتی: جوێندان وقسە وكردەوەی ناشیرین لە خوو وڕەوشتی نەبوو، وزۆری لەخۆی نەدەكرد بۆ ووتنی قسەی ناشیاو وبە ئەنقەستیش ئەو وشانەی نەدەووت، ولە نێو بازاڕەكاندا دەنگی بەرز نەدەكردەوە، وبەرامبەر خراپە خراپەی ئەنجام نەئەدا؛ بەڵكو چاكەی ئەنجام ئەدا، ولە ناخیدا لێی دەبووری، وچاوپۆشی دەكرد وپشتگوێی دەخست لە ئاشكرادا.
لە هانیئی -بەندەی ئازادکراو- لە لایەن عوسمانەوە دەڵێت: ئەگەر عوسمان لەسەر گۆڕ ڕابوەستایە دەگریا هەتاوەکو ڕیشی تەڕ دەبوو، پێی ووترا: باسی بەهەشت ودۆزەخ دەکەیت ناگریت؛ بەڵام لەسەر ئەمە -لەسەر گۆڕ- دەگریت؟ ووتی: پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- فەرموویەتی: «گۆڕ یەکەم قۆناغە لە قۆناغەکانى قیامەت، ئەگەر یەکێک لێی ڕزگاری بێت؛ ئەوەى لە پاشی دێت ئاسانترە، وئەگەر یەکێک لێی ڕزگاری نەبێت؛ ئەوەى لە پاشی دێت سەختترە».
(الترمذي وابن ماجه) ڕیوایەتیان كردووە
پێشەوای ئیمانداران عوسمانی كوڕی عەفان -ڕەزای خوای لێبێت- ئەگەر لەسەر گۆڕێك بوەستایە دەگریا هەتاوەكو ڕیشی تەڕ دەبوو بە فرمێسكەكانی، پێی ووترا: باسی بەهەشت ودۆزەخ دەكرێت ناگریت وەكو بەپەرۆشبوونێك بۆ بەهەشت وترسێك لە ئاگری دۆزەخ! بەڵام لەسەر گۆڕ دەگریت؟ ووتی: پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- فەرموویەتی: گۆڕ یەكەم قۆناغە لە قۆناغەكانی قیامەت، ئەگەر بەندە پارێزراو بوو وڕزگاری بوو لێی ئەوا ئەوەی لە پاشی دێت ئاسانترە، وئەگەر ڕزگاری نەبوو لە سزای گۆڕ؛ ئەوا ئەو سزایەی لە پاشی دێت سەختترە لەوەی تێیدایە.
لە بەهزی کوڕی حەکیمەوە لە باوکییەوە لە باپیریەوە دەڵێت: ووتم: ئەی پێغەمبەری خودا لەگەڵ كێ چاكەكار وئەمەكدار بم؟ فەرموودی: «دایکت، پاشان دایکت، پاشان دایکت، پاشان باوکت، پاشان خزمە نزیکەکانت لە نزیکترینەوە هەتا هەموویان».
(أبو داود والترمذي وأحمد) ڕیوایەتیان كردووە
پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- ڕوونی کردەوە لە پێشترین کەسێک باش بین بۆی وخزمەتی بکەین وجوانترین مامەڵەی لەگەڵ بکەین وبەردەوام خزمەتی بکەین: بریتیە لە دایک، پاشان جەختی لەسەر مافی دایک کردەوە لە پێش کەسانی تر و سێ جار دووبارەی کردەوە؛ لەبەر گرنگی فەزڵی بەسەر هەموو خەڵکیدا بەبێ جیاوازی. پاشان پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- فەرمووی لە ڕوونکردنەوەی ئەوانەی دوای دایک دێن لە مافیان لەسەرمان: پاشان باوک، پاشان نزیکترین لە خزمان پاشان نزیکترین تا کۆتایی لە خزمەکانمان، وهەتا نزیکتر بێت مافی لەسەرمان زیاترە و لەپێشترە.
لە ئەبی سەعیدی خودریەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «هەرکەسێک بڵێت: ڕازیم بەوەى ( الله ) پەروەردگارم بێت، ئیسلام ئاینم بێت، وموحەمەد پێغەمبەرم بێت؛ ئەوا چوونە بەهەشت بۆ ئەو کەسە مسۆگەر دەبێت».
(أبو داود) ڕیوایەتی كردووە
پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- پێمان ڕادەگەیەنێت كە هەركەسێك بڵێت: (ڕازیم بەوەى -الله- پەروەردگارم بێت)؛ وپەرستراو وپەروەرێنەر وپادشا وگەورە وچاكسازی هەموو كاروبارێكم بێت، (وئیسلام ئاینم بێت)؛ بە هەموو حوكمەكانی لە فەرمان ونەهی كردنەكان، (وموحەمەد پێغەمبەرم بێت)؛ ونێردراوم بێت لەگەڵ هەموو ئەوەی پێی نێردراوە وگەیاندوویەتی بە ئێمە؛ ئەوا چوونە بەهەشت بۆ ئەو کەسە مسۆگەر دەبێت.
لە عوبادەی كوڕی سامتەوە -ڕەزای خوای لێبێت-، لەوانە بوو كە بەشداری جەنگی بەدریان كرد، ویەكێك بوو لەو سەركردانەی هەڵبژێردران بۆ نوێنەرایەتی هۆزەكەیان لە شەوی عەقەبەدا؛ دەڵێت: پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- كاتێك كۆمەڵێك لە هاوەڵانی لە دەوروپشتی بوون فەرمووی: «بەیعەتم پێبدەن لەسەر ئەوەی بە هیچ شێوەیەك هاوبەش بۆ الله بڕیار نەدەن، ودزی نەكەن، وزینا نەكەن، ومنداڵەكانتان نەكوژن، وبوهتان نەكەن (بە هەموو جۆرەكانی) لە نێوان دەست وپێی خۆتاندا، ولە چاكەدا سەرپێچی نەكەن، هەركەسێك ئەمانە جێبەجێ بكات ئەوا پاداشتی لە لای الله یە، وهەركەسێك تووشی شتێك لەمانە بوو ولە دونیادا سزا درا ئەوا ئەمە كەفارەتە بۆی، وهەركەسێك تووشی شتێك لەمانە بوو پاشان خوای گەورە پۆشی ئەوا (بڕیاردان لەسەری) لە لای الله یە، ئەگەر بیەوێت لێی خۆش دەبێت وئەگەر بیەوێت سزای دەدات»، ئێمەیش بەیعەتمان پێدا لەسەر ئەم شتانە.
(البخاري ومسلم) هاوڕان لەسەری
عوبادەی كوڕی سامت -ڕەزای خوای لێبێت- لەوانە بوو كە بەشداری جەنگی بەدری گەورەیان كرد، ویەكێك بوو لە گەورەكانی هۆزەكەی كە دەستپێشخەریان كرد بۆ بەیعەتدان بۆ سەرخستنی پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- لە شەوی عەقەبە لە مینا -كاتێك پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- لە مەككە بوو پێش كۆچكردنی بەرەو مەدینە-، عوبادە دەڵێت: پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- كاتێك لە نێو كۆمەڵێك لە هاوەڵانی دانیشتبوو داوای لێكردن پەیمانی پێبدەن لەسەر هەندیك شت: یەكەم: بە هیچ شێوەیەك هاوبەش بۆ الله بڕیار نەدەن لە پەرستنیدا؛ ئەگەرچیش كەم بێت. دووەم: دزی نەكەن. سێیەم: داوێن پیسی -زینا- نەكەن. چوارەم: منداڵەكانیان نەكوژن؛ منداڵە كوڕەكانیان نەكوژن لە ترسی هەژاری، ومنداڵە كچەكانیان نەكوژن لە ترسی شەرمەزاری. پێنجەم: بوهتان نەكەن ودرۆ هەڵنەواسن لە پێش دەست وپێیاندا؛ ناوی ئەم دوو ئەندامە هێنراوە چونكە زۆربەی كردەوە ناشیرینەكان بەم ئەندامانە دەكرێـت ئەگەرچی ئەندامەكانی تریش بەشدارن. شەشەم: لە چاكەدا سەرپێچی پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- نەكەن. هەركەسێك پەیمانی دا وپابەندی ئەمانە بوو ئەوا پاداشتی لە لای الله یە، وهەركەسێك تووشی شتێك لەمانە بوو -جگە لە شیرك- ولە دونیادا سزا درا؛ ئەمیش بە جێبەجێكردنی سزای شەرعی لەسەری ئەوا ئەمە كەفارەتە بۆی، وگوناهەكەی لەسەر لاچووە، وهەركەسێك تووشی شتێك لەمانە بوو پاشان خوای گەورە پۆشی ئەوا بڕیاردان لەسەری لە لای الله یە، ئەگەر بیەوێت لێی خۆش دەبێت وئەگەر بیەوێت سزای دەدات، هەموو ئامادەبووان لەسەر ئەم خاڵانە پەیمانیان پێدا.
لە ئەبی هوڕەیڕەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «ئیسلام بە نامۆیی دەستپێكرد، وبە نامۆیی دەگەڕێتەوە، بۆیە موژدە بێت بۆ ئەوانەی كە نامۆن».
(مسلم) ڕیوایەتی كردووە
پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- ڕایدەگەیەنێت كە ئیسلام سەرەتا بە نامۆیی دەستیپێكرد لە نێو خەڵكێكی دیاریكراو وشوێنكەوتووانی كەم بوون، ودیسانەوە ئیسلام بە نامۆیی دەگەڕێتەوە بەهۆی كەمی ئەو كەسانەی پابەندن پێوەی وەكو پێویست، بۆیە موژدە بێت لەوانەی كە نامۆن، وبەختەوەر وئاسوودە بن وچاویان ئۆقرە بگرێت.
لە سەهلی کوڕی سەعدەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەری خودا -صلی الله علیه وسلم- دەفەرموێت: «وریای گوناهە بە كەمدانراوەكان بن، چونكە نمونەی گوناهە بە كەمدانراوەكان وەكو خەڵكانێكن دابەزینە خوارەوەی دۆڵێك، یەكێكیان لقە دارێكی هێنا، وئەوی تر لقە دارێكی تری هێنا، هەتاوەكو نانەكەیان لێنا، وگوناهە بە كەمدانراوەكان هەركاتێك خاوەنەكەی بگرێت لەناوی دەبات».
(أحمد) ڕیوایەتی كردووە
پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- هۆشداریداوە سەبارەت بە شلڕەوبوون لە كردنی گوناهە بچووكەكاندا، وزۆر كردنیان بە گشتی دەبنە هۆی تیاچوون، ولێرەدا نمونەیەكی هێنایەوە: خەڵكانێك چوونە نێو دۆڵێكەوە، وهەریەكێكیان چڵە دارێكی بچووكی هێنا، هەتاوەكو نانەكەیان لێنا بەهۆی كۆكردنەوەی ئەو چڵە دارانە، بەهەمان شێوە گوناهە بەكەمدانراوەكان هەركاتێك سزای خاوەنەكەیان بدرێت وتەوبەیان لێنەكات یان خوای لێی خۆش نەبێت؛ ئەوا تووشی تیاچوونی دەكەن.
